SIRKS, RASZUIVERHEID EN FOKZUIVERHEID. 545 
der nakomelingen en gelijkheid der voortplantingscellen, dezelfde 
waarde hadden, daar toch uit die voortplantingscellen de nakome- 
lingen opgroeien en daaraan hun erfelijke eigenschappen ontleenen. 
Indien dit juist was, zou de methode ter bepaling van fokzuiver- 
heid door nakomelingschapsanalyse heel eenvoudig schijnen ; blijken 
bij zelfbevruchting of bij paring met vermoedelijk gelijke dieren 
of planten steeds uniforme nakomelingschappen geboren te worden, 
dan zouden we vermoeden, hieruit de conclusie te mogen trekken, 
dat de onderzochte dieren of planten ook fokzuiver zijn in den zin, 
dat ze uitsluitend gameten vormden, die in erfelijk opzicht identiek 
zijn. Dit zou inderdaad de aangewezen conclusie zijn, als er niet 
eenige uitzonderingen bestonden, die ons aanmanen, voorzichtig 
met deze uitspraak te zijn. Deze uitzonderingen zijn van drieër- 
lei aard: 
1°. In de plantenwereld doet zich het verschijnsel voor, dat 
zaden langs ongeslachtelijken weg ontstaan door zoogenaamde apo- 
gamie. Een cel, die bestemd schijnt na het ondergaan der reductie- 
deelingen vrouwelijke voortplantingscel, eicel te worden, staakt haar 
verdere ontwikkeling voordat de reductiedeelingen intreden en blijft 
zich vegetatief deelen. Dan ontstaat dus zaad zonder eenig bevruch- 
tingsproces en het spreekt vanzelf, dat dan dit vegetatief ontstane 
zaaisel geheel, in genotypischen zin tenminste, gelijk is aan elkaar 
en aan de moederplant. Dat is een struikelblok geweest in ver- 
schillende erfelijkheidsonderzoekingen, zelfs in de klassieke onder- 
zoekingen van MENDEL. Behalve zijn veelgeciteerde verhandeling 
over erwtenkruisingen heeft MENDEL ook een minderbekend artikel 
gepubliceerd over kruisingsproeven met Hieracium-soorten, waarvan 
de resultaten niet met die van de erwten in overeenstemming waren, 
En zeer vermoedelijk is dit de oorzaak geweest dat NAEGELI, die 
toentertijd wel een der meest invloedrijke botanici was, en die zelf 
veel studie van het geslacht Hzeractum gemaakt had, de erwten- 
verhandeling van MENDEL als van weinig belang beschouwde, 
daarentegen zijn Hzeracium-kruisingen als veelbeteekenend aanzag. 
De oplossing van deze moeilijkheid voor het „Mendelisme” danken 
we aan OSTENFELD, die door zeer nauwkeurige cytologische onder- 
zoekingen ons apogamie als oorzaak der uniformiteit van Fa-generaties 
van Hieracium-kruisingen heeft aangewezen. Zaad van Hieracium 
kàn door bevruchting ontstaan en volgt dan de regels van MENDEL 
Genetica. 35 
