SIRKS, RASZUIVERHEID EN FOKZUIVERHEID. 547 
Parallel met dit verschijnsel loopt het optreden van blauwbloeiende 
planten in witbloeiend friesch vlas. Vlas is doorgaans een zelfbe- 
stuiver, maar staat toch altijd nog aan kruising bloot. Hoewel de 
keuring in Friesland op het voorkomen van blauwbloeiende planten 
onder cultures van witbloei zeer streng is (3 blauwe planten per 
„pondemaat” of 9 blauwe planten per H.A. zou voldoende zijn 
voor afkeuring), komen toch herhaaldelijk in witbloeivlasvelden 
blauwbloeiende planten voor. Dit is, ook al is het stamzaad vol- 
komen zuiver witbloeiend zonder bijmengselen van blauw, mogelijk 
omdat, zooals mej. TAMMES heeft aangetoond, door kruising van 
twee witbloeiende planten een blauw-bloeiende Fj-generatie kan 
verkregen worden. Aan de witbloeiende ouders is op het oog niet 
te zien, of ze samengekruist soms een blauwe nakomelingschap 
kunnen geven; scheikundig onderzoek kan dit uitmaken, maar is 
zeer moeilijk uit te voeren, en bovendien kan het door stelsel- 
matige kruisingsproeven blijken. Daar de keuring te velde alléén 
let op met het bloote oog waarneembare kenmerken, is ze in dit 
geval onvoldoende. 
Zoowel bij witbloeiende Lathyrus-planten als bij het witbloeiend 
vlas is het altijd mogelijk, door kruising tusschen twee uiterlijk 
gelijke typen (wier gelijkheid onafhankelijk is van de uitwendige 
levensvoorwaarden) de afwijkend-gekleurde vormen te krijgen; in 
sommige andere gevallen kan het tusschen witbloeiende planten 
bestaande verschil zelfs niet door onderlinge kruising aangetoond 
worden. Van witbloeiende Linaria maroccana's bijv. kunnen we 
door zelfbevruchting of door kruising onderling zaad winnen; steeds 
komen daaruit weer witbloeiende nakomelingen te voorschijn, maar 
desondanks behoeven de ouders niet aan elkaar gelijk te zijn in bezit aan 
erfelijke eigenschappen. Dat blijkt door kruising met roodgekleurde 
Linaria maroccana’s; de Fj-generaties kunnen roodbloeiend òf 
paarsbloeiend zijn; de Fo’s kunnen roode en witte of paarse, roode 
en witte planten bevatten. Dit vindt zijn oorzaak in den erfelijken 
aanleg, die de reactie-wijze van het celvocht bepaalt; is dit zuur 
of alkalisch, dan maakt dit in witte planten geen onderscheid, maar 
wel, wanneer het celvocht bovendien roode bloemkleurstof, antho- 
cyaan bevat. Dan hangt het resultaat af van de reactie van het 
celvocht: kleurstof met zuur celvocht = rood, kleurstof met alka- 
lisch = paars. 
