INSTINCT EN „FREMDDIENLICHE 
. ZWECKMASSIGKEIT” 
door H. J. JORDAN 
(naar aanleiding van ERICH WASMANN die Gastpflege der Ameisen, 
ihre biologischen und philosophischen Probleme. 1) 
Erich WASMANN heeft zijne 234ste bijdrage tot de kennis van 
de myrmecophilen en termitophilen het licht doen “zien in den 
vorm van eene samenvattende publicatie. Hier trekt hij als het ware 
de slotsom uit zijne voorafgaande mededeelingen. Zulk een boek 
mag met recht de belangstelling van alle biologen opeischen. Toch. 
heb ik slechts aarzelend de taak op mij genomen, om op verzoek 
van de redactie van Genetica eene bespreking er van te schrijven. 
De hier aangestipte vraagstukken zijn van dien aard, dat eene be- 
spreking in kort bestek onmogelijk is, temeer, daar het gaat om leuzen 
van partyen! Waar partijdigheid en dogma heerschen, is het niet aan- 
genaam als recensent op te treden. Hoe vaak heeft men niet aan 
WASMANN verweten, dat hij tot de orde der Jesuieten behoort! 
WASMANN is een uitstekend onderzoeker en zeker in het denken 
geen dilettant, eene combinatie, die men bij biologen niet al te 
vaak vindt. Zijne onderzoekingen mogen juist, zijne redeneering 
logisch wezen: voor zijne tegenstanders leek het dikwijls voldoende, 
deze redeneeringen als scholastisch te bestempelen, om hem naar 
hunne meening te weerleggen. De menschen letten nu eenmaal 
meer daarop, dat eene bewering past bij de stellingen eener 
vijandige partij, dan op de logica. Ik moet den lezer verzoeken 
te trachten WASMANN (en ook deze bespreking) objectief te beoor- 
deelen — en niet slechts te rangschikken bij een stelsel. 
Het gaat in WaAsMANN’S mededeeling om het vraagstuk van de 
1) 234 Beitrag zur Kenntnis der Myrmecophilen und Termitophilen. Abh. 
theoret. Biol. Herausgeg. v. Julius Schaxel, Heft 4 1920. 
