JORDAN, INSTINCT EN „FREMDDIENLICHE ZWECKMÄSSIGKEIT”, 53 
schema, waarover wij reeds spraken. Intellect is het vermogen 
om zelf handeling te scheppen, d. i. individueel naar omstandigheid 
te handelen, terwijl reflexen en instincten zich in onvrije hande- 
lingen openbaren, die in vast verband staan met de organisatie 
van de geheele soort. Zij zijn dus als een deel dier organisatie 
op te vatten en geven ons dezelfde raadselen ten opzichte van ont- 
staan en erfelijkheid als ieder ander deel van de organisatie! 
1. 
Broedverzorging is geen trophallaxis. Als een boer zijne kippen 
niet doodt, maar ter wille van de eieren voedert, zoo verraadt 
dit het oordeel van den boer, dat de eieren in den loop van 
tiiden meer nut zullen opleveren dan de geslachte kip. Geen 
dier is tot nog toe gebleken door eigen oordeel op die wijze 
met de toekomst te rekenen: ware bij de mieren (zooals bij 
den boer) slechts egoisme in ’t spel, dan zouden de larven, en 
niet hare schamele druppeltjes sap opgegeten worden. Broed- 
verzorging is een groot handelingscomplex, hetwelk ten volle 
voldoet aan onze definitie van instincten, opgewekt door ver- 
schillende prikkels als het gebaar der larven, haar geur, en 
soms een druppel sap. bid 
Het gedrag der mieren tegenover hare echte gasten is te be- 
schouwen als teweeggebracht door bijzondere symphilie-instincten 
al zijn deze dan ook verwant met hare broedverzorgings- en 
sociale instincten. Om dit te bewijzen geeft WASMANN een ont- 
zaggelijk groot materiaal, waaruit wij hier bescheiden keuze 
moeten doen. 
a. Stel, dat de symphilie berustte op het feit, dat de gasten 
door hunne exsudaatorganen of hun gedrag slechts de broed- 
verzorgingsinstincten bij de mieren opwekken. Wij hoorden 
reeds, dat bepaalde gasten slechts door bepaalde mieren- 
soorten zonder meer aanvaard worden. Nu houdt b.v. For- 
mica sanguinea werksters van F. fusca of F. rufibarbis als 
„slaven”. Deze gedragen zich tegenover F. sanguinea en 
haar broed evenals sanguinea zelf, niet echter tegenover de 
symphilen. By haar ontbreekt het symphilie-instinct ! Als men 
in een proefnest van F. sanguinea met F. fusca exemplaren 
van Lomechusa strumosa voegt, dan worden deze door de 
slaven (niet door sanguinea) als vijanden behandeld. Pas 
na langeren tijd (gewoonte) of als de slaven tegenover de 
