54 
JORDAN, INSTINCT EN „FREMDDIENLICHE ZWECKMASSIGKEIT . 
sanguineawerksters in de minderheid zijn, wordt de opname 
der gasten minder belemmerd. 
Men kan het verschil tusschen symphiele-instincten en het 
aanvaarden van Lomechusa door instinctvrije soorten dui- 
delijk waarnemen, door hen aan de exsudaten te wennen. 
Zelfstandige nesten van F. rufa of F. rufibarbis gedragen 
zich in den beginne vijandig tegen Lomechusa (in tegen- 
stelling met F. sauguinea). Langzaam leeren zij dan de exsu- 
daten waardeeren. Echter: „zu einer dauernden Lomechusa- 
pflege kommt es hierbei nicht, und die Larven von Zome- 
chusa, die ich diesen Kolonien gab wurden einfach aufge- 
fressen.” 1) 
Lomechusa beschikt over geheel andere middelen om „er- 
kend” te worden dan de mieren, die nestgenooten zijn. 
Deze namelijk worden door haar „nestgeur” van vijandige 
mieren van dezelfde soort, maar uit een ander nest, onder- 
scheiden. Lomechusa is „internationaal,’ wordt ook aan- 
genomen, als zij uit een vreemd nest komt. Dit kan men 
duidelijk maken door baden van mieren uit het proefnest 
en van Lomechusa in een extract uit mieren van een vreemd 
nest: deze mieren worden gedood, Lomechusa aangenomen 
en gevoederd: er moet dus een afzonderlijk symphilie-instinct 
bestaan, een instinct zonder nut, ja zelfs schadelijk voor 
de mier. Hier ligt het probleem. 
3. Men heeft vaak het gedrag van onze mieren vergeleken met 
zekere menschelijke gewoonten, als rooken of misbruik maken 
van andere genotmiddelen, ook met het houden van huisdieren. 
Met zulke vergelijkingen moet men echter zeer voorzichtig zijn. 
Immers het verbouwen en bereiden van tabak is eene zntelli- 
gente handeling, gedaan ingevolge van het besef, niet alleen 
dat rooken aangenaam is, maar ook van de mogelijkheid langs 
dezen ingewikkelden weg tot dit genot te komen. Zeker, er 
zijn ook mieren en termieten, die planten (nl. schimmels) kweeken. 
Maar dit is alweer een instinct: ieder individu verricht het 
1) Hier dus kan men het speciale gedrag bestudeeren hetwelk de eigen- 
schappen van de symphielen (exsudaten, bedelen enz.) bij eene alsnog sym- 
philie-instinctvrije soort opwekt. Hieruit denkt zich WASMANN het instinct 
als „erfelijk gefixeerde gewoonte” ontstaan, 
