60 JORDAN, INSTINCT EN „FREMDDIENLICHE ZWECKMÄSSIGKEIT”.. 
schijnprobleem spreekt, zoodra die harmonie in zijn eigen orga- 
nisme gestoord is: ziekte is géén schijnprobleem en steenen of 
kristallen worden niet ziek! 
Eene belangrijke rol in zulke systemen van harmonie spelen 
ook de instincten. Van oudsher interesseert zich de dierkunde 
voor het passen van het instinct bij de organisatie (spinklier, 
spinorganen, spininstinct, vangst van de prooi). Schrap één dier 
punten uit en het leven der spin (in de natuur) is onmogelijk. En 
nu hooren wij van WASMANN van een instinct bij mieren, hetwelk 
niet past bij het „geheel mier, maar bij den gast. Laat ik onmid- 
dellijk zeggen, dat deze feiten met onze afleiding niets te maken 
hebben: wat het geheel is, individu, familie, staat, hier de samen- 
leving mier en gasten, dat doet niets ter zake; onze definitie blijft 
van kracht en wij kunnen nu gerust het vraagstuk van het al dan 
niet bestaan eener „planmatigheid” verlaten en met WASMANN ertoe 
overgaan om het probleem van het ontstaan dier „planmatigheid” 
te bespreken. 
Voor een voorstander van de descendentieleer moet „fremd- 
dienliche Zweckmässigkeit” inderdaad een probleem zijn, en zeker, 
als men de physiologische feiten voorbijziende meent, dat men 
wel degelijk met het echte Darwinisme rekening moet houden. 
Want het Darwinisme eischt voor kenmerken, die door natuurkeus 
behouden moeten blijven, dat zij voor het behouden blijven van 
de individuën nuttig zijn. Het tegendeel is ten opzichte van de 
symphilie-instincten waar. WASMANN is van meening dat het sym- 
philie-instinct bij de mieren op te vatten is als erfelijke gewoonte. 
Dit is nu niet zoo heel gemakkelijk te begrijpen. Men denke slechts 
aan het feit, dat de werksters handelen en dat van de geslachts- 
dieren de erfelijkheid afhangt! „Obwohl,” zegt- WASMANN, „die 
Beleckung der Gäste für die Wirte keinen Nährwert, sondern nur 
einen Reizwert besitzt, so werden doch durch die häufige Beleckung 
der Exsudatorgane der Gäste bestimmte Reizstoffe, die aus den 
Exsudatgeweben derselben stammen in den Kropf der Arbeiterinnen 
aufgenommen. Diese übertragen dann bei der Fütterung der Weib- 
chen und Männchen (bezw. der Larven derselben) jene Reizstoffe 
aus ihrem Munde auch auf die Fortpflanzungsgeschlechter, in denen 
sie durch den Stoffwechsel die Keimzellen beeinflussen.” „Dass 
auf trophischem Wege auch Mutationen in der Instinctanlage 
