80 BOEKBESPREKING, 
mosoom in zijn praeparaten in de spoel inneemt, „als aarzelend 
naar welken kant het zich keeren moet”, zooals hij het uitdrukt. 
In verband met de waarneming in de natuur, dat op verschillende 
standplaatsen de verhouding 2 zeer wisselt, gaf deze ligging van 
het x-chromosoom SEILER aanleiding te onderzoeken of het wellicht 
mogelijk zou zijn door kunstmatige wijziging der omstandigheden 
het x-chromosoom bij de rijpingsdeeling een bepaalde richting te 
laten inslaan en daarmede bovengenoemd quotiënt te wijzigen. 
Vooraf had SEILER zich overtuigd, dat de verhouding van eieren, 
bij welke het x-chromosoom in het poollichaampje gaat tot die bij 
welke het in het ei blijft, ongeveer overeenkomt met de natuurlijke 
verhouding van 2: 4. 
Zoodra .de pop van Talaepora tot vlinder is geworden, wordt 
de legboor van het wijfje, dat nog in de koker ligt, ter bevruch- 
ting uitgestoken. Verschijnt er geen mannetje, dan kan dit proces 
uiterlijk een viertal dagen worden herhaald, voordat het wijfje sterft. | 
SEILER kweekte de rupsen in het laboratorium.en heeft nagegaan 
welken invloed de overrijpheid der eieren op het gedrag van- het 
x-chromosoom heeft. Hij kon nu duidelijk aantoonen, dat hierbij 
de neiging van het x-chromosoom naar binnen, dus naar de pronu- 
cleus toe te gaan, vermeerderd werd, waardoor een grooter percen- 
tage eieren met 30 chromosomen moest ontstaan, die dus na de 
bevruchting tot mannetjes moesten worden. En hetzelfde bleek, 
wanneer de rupsen aan verhoogde temperatuur (ongeveer 370) wer- 
den blootgesteld, Ook dan vindt men het x-chromosoom vaker in 
het binnenste dan in ‘het buitenste deel van de spoel der rijpings- 
deeling. Het tegenovergestelde werd echter waargenomen bij afkoe- 
ling der rupsen (3—50), waarbij het x-chromosoom bij voorkeur 
naar het poollichaampje ging. Bij het materiaal, dat in het labora- 
torium was bevrucht, vond SEILER 100 9 tegenover 83 , terwijl 
na de berekening van de plaats van het x-chromosoom de ver- 
houding 100 9:74 4 was. Werden de eieren echter eerst na 4 
dagen bevrucht, dan was deze verhouding 1009 : 144 4, bij verhoogde 
temperatuur 100 9:162 4; in de koude daarentegen 100 9:65 4. 
De geslachtsverhouding wordt dus verschoven in de beide eerste 
gevallen ten gunste ‘der mannetjes, in het laatste ten gunste 
der wijfjes. 
Het is bekend, dat R. HERTwIG bij de kikvorsch uit overrijpe 
