


LOTSY, EVOLUTIE-FACTOREN. 469 
gevonden. Een van deze had voldoend groote bloemen om ge- 
castreerd te worden, zij werd, op grond van den vorm harer 
bladeren, ook cochleata genoemd. Het hulpmiddel, dat castratie 
mogelijk maakte, was het bevochtigen der antheren met een druppel 
water, hangende aan het einde van een toegespitste lucifer, welke 
bevochtiging het openen der antheren, en dus de uitstorting van 
pollen op den stempel gedurende de castratie belette. Toch was 
de manupulatie niet gemakkelijk, ten minste niet voor iemand wiens 
oogen aan de schadelijke werking van den tijd niet ontkomen zijn. 
Tot mijn groote verrassing, gaven deze gecastreerde bloemen met 
pollen van de, zeer sterk van cochleata verschillende, E. violaceo- 
petiolata bestoven, bijna uitsluitend E. cochleata en onder meer 
dan 200 nakomelingen slechts één bastaard, mooi intermediair 
tusschen de ouders. | 
Controleproeven met niet bestoven, gecastreerde, planten zetten 
in het geheel geen zaad, zoodat onze vorm vermoedelijk apogaam 
is, doch de prikkel der bestuiving tot zaadzetting behoeft, en 
— evenals Hieracium — naast een overwegend aantal. apogame 
eicellen enkele normale, bevruchtbare, eicellen vormt, uit één van 
welke onze bastaard ontstond. 
Indien het zou blijken dat apogamie algemeen onder de Erophila’s 
is, zouden wij daarin een goede verklaring hebben voor het feit, 
dat JORDAN zooveel vormen in elkaar’s onmiddellijke nabijheid kon 
kweeken en ze’toch zuiver houden. 
Wat nu onzen bastaard betreft, deze bleek bij zelfbevruchting 
volkomen constant te zijn; onder de meer dan 100 Fo planten 
konden geen andere verschillen gevonden worden, dan die klaar- 
blijkelijk modificatie’s waren. 
De eenige verklaring, die zich aanbiedt, is dat wij te doen hebben 
met een apogamen bastaard. Gelukkig heeft een leerling der 
Utrechtsche Hoogeschool zich bereid verklaard dit geval cytolo- 
gisch te onderzoeken, zoodat de hoop gerechtvaardigd is, dat wij 
hieromtrent zekerheid zullen krijgen. 
Het geval is van eenig belang omdat ERNST geneigd is apogamie 
in de natuur als een teeken van voorafgegane kruising te be- 
schouwen en omdat TACKHOLM uit een uitgebreid cytologisch 
onderzoek besloot, dat alle „soorten. van de groep van planten 
waartoe onze gewone Rosa canina behoort, Fy bastaarden zijn, 
