BOEKBESPREKING DM. 
streken wordt gebouwd, die voor, deze gevoelige soort, gevoelig 
niet alleen voor allerlei ziekten maar ook — en ten zeerste — 
voor regen gedurende den bloei, bij uitstek geschikt zijn. 
Dr. CRAMER onderscheidt van Coffea arabica : 
a) Kleinbladige varieterten : 1. C. a. var. laurina, die als een bast- 
aard tusschen C. arabica en C. mauritiana wordt beschouwd 
en de café Leroy pointu levert. 2. C. a. var. murta, beschouwd 
alsin staat te zijn bittere koude te verdragen. 3. C. a. var. 
monosperma, bijna steriel; zelden meer dan | zaad per bes. 4. 
C. a. var mokka, misschien een aparte soort: C. mokkae. 
b) Afwijkingen, die ook by andere gekweekte planten voorkomen. 5. 
C.a. purpurascens een roodbladige vorm der gewone C. ara- 
bica vergelijkbaar met de roode beuk. 6. C. a. var. variegata, 
bontbladig; 7. C. a. var. amarella. met gele bessen, vergelijk- 
baar met witte aardbeien, frambozen, enz. 8. C. a. var. bullata 
met breedere, gekroesde bladeren, een groot percentage der 
zaden is loos. 9. C. a. var. angustifolia, smal-bladig, als de vo- 
rige een slechte drager; 10. C. a. var. erecta takken meer recht- 
opgroeiend. 
c) Varieteiten met sterker groei : 11. C. a. var. Maragopipe vooral 
gekenmerkt door de veel grootere vruchten, levert de fijnste 
koffie die bekend is, draagt echter slecht, dikwijls is de heele 
oogst beperkt tot een paar vruchten per boom. 12. C. a. var. 
columnaris. Zeer sterke groeier, de boom kan 25 voet hoog 
worden, en vormt een langen kolom met dicht gebladerte. 
Vorm der bladeren eigenaardig; rond aan de basis en vrij 
breed. Draagt slecht. Door OTTOLANDER op diens plantage 
Pantjoer ontdekt. Het zou interessant zijn het chromosomen- 
getal dezer sterke groeiers, ten opzichte van C. arabica, te 
kennen. 
IT. Coffea robusta en verwante soorten. 
De koffie, die onder dezen naam op Java gekweekt wordt, is 
waarschijnlijk geen zuivere soort, maar een mengsel van verschil 
lende varieteiten van verschillenden oorsprong. Deze koffie lijdt 
slechts weinig van de bladziekte, maar is niet immuun tegen ne- 
matoden. Zooals reeds werd opgemerkt, bestaat „robusta uit 
een mengsel van verschillende typen. Coffea laurentii ; C. cane- 
phora var. Sankaruensis en var. Kwiluensis (of Kouilouensis) be- 
