BOEKBESPREKING. 73 
omdat hij niet in het individu de eigenlijke basis der systematiek 
ziet, maar in het type. Datisinderdaad wel de min of meer bewuste 
opvatting van alle systematici, getuige het aloude zoeken naar het 
beau-idéal de l’esp&ce en daarom zou het kunnen verwonderen, 
dat NAEF die het morphologische soortsbegrip verwerpt, het typen- 
begrip accepteert. | 
Toch is een typen-begrip wel zonder morphologisch soortsbegrip 
mogelijk. 
Bij zijn uitleg wat hij onder een type verstaat, gaat de auteur 
van GOETHE's bekende beschouwingen uit. 
GOETHE gevoelde voor eene wetenschappelijke vergelijking der 
diervormen behoefte aan een constant „tertium comparationis” en 
vond dit in zijn „Idee des Typus” want — zegt GOETHE — „Da- 
man nun auf solche Weise (nl. zonder het type) alle Tiere mit 
jedem und jedes Tier mit allen vergleichen müsste, so sieht man 
die Unmöglichkeit ein, je auf diesem Wege eine Vereinigung zu 
finden. Daartoe geeft GOETHE eene methode aan, die begint met 
de volmaaktste dieren — de werveldieren — en door welker toe- 
passing „vielleicht in der Folge die uebrigen Klassen näher erkannt 
werden können.” In zijn „Vorschlag zu einem osteologischen Typus” 
tracht GOETHE nu allereerst zoo’n type voor het skelet der vier- 
voeters op te stellen. 
Men ziet, met afstamming heeft dit denkbeeld voorloopig niets 
te maken (al verbond reeds GOETHE er eenige vage afstammingsge- 
dachten aan); het streven was slechts eene vaste basis voor verge- 
lijking te vinden, eene systematische of — zooals NAEF deze wel 
juister noemt — een idealistische morphologie te grondvesten. 
Het type is dus, zegt NAEF: „eine bloss gedachte Form, die Idee 
eines Naturwesens; im Kreise religiöser Vorstellungen würde man 
mit AGASsIz von „Schöpfergedanken Gottes” sprechen”. 
Inderdaad komt het mij voor, dat dergelijk zoeken naar de Idee 
reeds bij PLATO voorhanden, of naar een bouwplan — want 
dat is tenslotte het type — niet vrij is van het denkbeeld van 
een Schepper der levende wezens die volgens een bepaald bouw- 
plan werkt, van welke opvatting trouwens het soortsbegrip aller- 
minst vrij is. | 
Op dat bouwplan nu zijn variaties mogelijk, die men zich vooreerst 
ook nog niet genetisch behoeft voor te stellen. NAEF heeft volkomen 
