ERFELIJKHEID VAN DEN HOOFDVORM. 121 
jarigen, nog niet geheel volwassen. Voor de hoofdlengte mag als 
kleinste gevonden waarde 15.5 en als grootste 23 cM. worden ge- 
nomen, wat een variatiebreedte geeft van 7.5 cM. Voor grootste 
hoofdbreedte kan men nemen 19 cM., voor kleinste 13 cM, dus 
een variatiebreedte van 6 cM. Hierbij moet bedacht worden, dat, 
als men de kromme van het materiaal van R. en F. ziet, men uit 
den vorm van de kromme, in verband met de bekende erfelijke 
momenten, den indruk krijgt, dat er te veel uitersten zijn. Onder 
de uiterste waarden komen waarschijnlijk ook niet-erfelijke variaties 
voor. Zoo moet b.v. voor de hoofdlengte in aanmerking worden 
genomen, zooals uit de uitgebreide onderzoekingen van THOMA 
(1917) blijkt, dat een zeer groote hoofdlengte voorkomt als niet- 
erfelijke dolichocephalie, behoorende tot de groep der skapho- 
cephalen (kielhoofdigen). 
In het volgende opzicht nu kunnen we de polymerietheorie 
toetsen aan de gegevens van ons materiaal, n.l.: de mogelijkheden, 
die uit de verklaring van ons materiaal volgens de polymerietheorie 
- voortvloeien, mogen de uiterste gevonden hoofdafmetingen niet 
overschrijden. Om een voorbeeld te noemen, voor de verklaring van 
de hoofdlengteafmetingen der kinderen in een familie, waarvan 
bv. beide ouders een groote hoofdlengte hebben, kan het nood- 
zakelijk zijn, om aan te nemen, dat de groote hoofdlengte van den 
vader b.v. eenige lengtefactoren in heterozygoten vorm bevat. 
Maar daarbij moet men, als steeds, de mogelijkheid openlaten, 
dat al deze factoren ook tezamen in den homozygoten vorm voor- 
komen. Wanneer op deze wijze een mogelijke hoofdlengte ver- 
kregen wordt, die veel grooter is dan de grootste hoofdlengte, 
die ooit is waargenomen, blijkt daaruit, dat de polymerietheorie 
niet houdbaar is. In de kennis, uit de anthropologische literatuur, 
van de uiterste hoofdafmetingen hebben we dus eenige contrôle 
over de polymerietheorie. Een voldoende contrôle biedt het 
experiment alleen, zooals NiLssoN-EHLE (blz. 115) verrichtte. Voor 
een heel klein deel kan in ons onderzoek de kennis van de hoofd- 
afmetingen der grootouders in de plaats van het experiment treden. 
_ Wat de gegevens van ons materiaal betreft, van de mannen is 
de grootste waargenomen hoofdlengte 21.5cM.en de kleinste 17.1 cM.; 
er is dus een variatiebreedte van 4.4 cM. De gemiddelde hoofd- 
lengte is 19.3 cM. Van de vrouwen zijn de beide uiterste waar- 
