BOEKBESPREKING. 247 
zorgvuldige uitschakeling van den invloed der uitwendige omstan- 
digheden heeft ERDMANN zich allereerst afgevraagd, wat de uitwerking 
der endomixis is op de verdeeling der genen in het nageslacht. 
Met deze endomixis had JENNINGS bij zijn proeven met Paramae- 
cium nog geen rekening kunnen houden, want deze periodieke 
oplossing en reconstructie van den macro- en micronucleus bij 
Paramaecium tijdens ongeslachtelijke voortplanting, is eerst later 
door WOODRUFF en ERDMANN aan het licht gebracht. Ook aan 
ACKERT, die nog in het jaar 1916 de variatie in grootte bij Para- 
maecium uitsluitend aan invloed van omgevingen groei toeschrijft, 
was deze periodieke omwenteling in de cel nog onbekend. Wan- 
neer Paramaecium nadert tot het tijdstip der endomixis, neemt zijn 
gemiddelde lengte af evenals het deelingstempo; de variabiliteit, 
in maat door de standaardvariatie uitgedrukt, is in deze periode 
zeer aanzienlijk, doch neemt na de endomixis, wanneer deelings- 
frequentie en gemiddelde lengte toenemen, zelf in waarde af Deze 
vermindering der variabiliteit wijst dus op een stabiliseerenden 
invloed van het proces der endomixis, zooals eenige andere onder. 
zoekers bij conjugatie van infusoria hadden aangetoond. Tegenover 
deze verminderde schommeling der variatie kon ERDMANN echter 
bewijzen, dat de afstammelingen der beide deelingshelften na endo- 
mixis afzonderlijk uitgezaaid, onder volkomen gelijke levens-om- 
standigheden, dikwijls een verschillende gemiddelde lengte ver- 
toonen. Door selectie was het mogelijk, zooals MIDDLETON bij 
Stylonychna voor de deelingsfrequentie had gevonden, de enkele 
clone in nieuwe clonen te splitsen, elk met een eigen variatie- 
kromme. Hier dus, evenals in de proeven van de vorige onder- 
zoekers een vermoedelijke erfelijke wijziging, hoewel geen nieuwe 
chromatine in de cel was gebracht — want, hoezeer de om- 
wenteling in de cel bij de endomixis op die der conjugatie gelijkt, 
juist het essentieele verschil is hierin gelegen, dat menging van 
genen van verschillende herkomst achterwege blijft. 
Dat men in de natuur en ook gewoonlijk in het laboratorium 
niets van dit ontstaan der nieuwe clonen bemerkt, wijt ERDMANN 
aan de levensomstandigheden, die zelf zulk een machtigen invloed 
op de variabiliteit dezer eencelligen hebben en die tenslotte alleen 
het ras laten voortbestaan, dat zich het snelst aan die omstandig- 
heden heeft aangepast, 
