304 BENDERS, ONZE CONSTITUTIE. 
komt, toch altijd nog maar een gedeelte van de menschheid ziek 
wordt, de omstandigheid, dat gewoonlijk niet-pathogene parasieten 
bij een deel der individuen ziekte kunnen veroorzaken (b.v. bac- 
terium coli) zijn evenzoovele aanwijzingen voor de beteekenis van 
den constitutioneelen factor. 
Volgens ESCHERICH is de scrophulose eene constitutioneel-bacte- 
rieele ziekte; PONCET en MENZER zijn van dezelfde opvatting ten 
aanzien der psoriasis. 
De bedoeling van het bovenvermelde was om te doen uitkomen, 
dat ook de parasitaire ziekten onze aandacht voor den invloed 
van het gestel vragen. Ik wil er echter terstond bijvoegen, dat de 
parasitaire prikkel niet de meest aanbevelenswaardige is om den 
aard van het reageerend orgaan te bepalen, omdat die prikkel een 
levende d.w.z. eene variabele grootheid is en gelijke reacties geen 
gelijkheid der reageerende lichamen behoeven te beteekenen. 
Een paar onderzoekingen, waarin met parasieten is geëxperimen- 
teerd, zal ik later nog vermelden. 
Het is noodig, dat wij, alvorens verder te gaan, ons eerst de 
vraag voorleggen wat wij onder constitutie wenschen te verstaan. 
Ik zeg opzettelijk wenschen te verstaan, omdat wij keus hebben. 
Martius, een der eersten, die over het vraagstuk der constitutie 
heeft geschreven, heeft het begrip niet scherp omlijnd. Volgens 
hem wil het begrip gestel alleen uitdrukken, dat — behalve de 
ziekteoorzaak, de pathologische prikkel, het uitlokkend moment of 
hoe men het noemen wil — nog een bijzonder geaard, organisch 
wezen noodig is, welks specifieke reactie op den prikkel het proces 
voorstelt, dat we ziekte noemen. 
De geaardheid kan zoowel algemeen variabel d.w.z. verschillend 
zijn naar de soort alsook binnen dezelfde soort groote individueele 
verschillen vertoonen. 
Bekend is de beteekenis van het ras voor het ontstaan van het 
intermitteerend hinken, van de suikerziekte, van de amaurotische 
idiotie van Tay-Sachs. LINOSSIER en ROQUE vonden de assimilatie- 
grens voor suiker!) (het onderzoek betrof gezonde personen) bij 
den een 7 maal zoo hoog als bij den ander. De uitscheidingsduur 
van een gift suiker is meestal niet grooter dan 6 uren, echter komen 
#4) Hoeveelheid suiker, die nog juist geen alimentaire glucosurie geeft. 
