306 BENDERS, ONZE CONSTITUTIE. 
ringen in de menging der lichaamsvochten ziekten, d.w.z geen 
nieuwe evenwichtstoestanden van blijvenden aard veroorzaakten. 
Het meest ingeperkt is het begrip constitutie door TANDLER, die 
alleen het erfelijk verkregene constitutie noemt en de tijdens het 
(ook intrauterine) leven veranderde: conditie. De omschrijving 
van TANDLER wordt ook door anderen, b.v. door HART gevolgd en 
het is wel geen toeval, dat zij, die algemeen-biologische neigingen 
hebben, het meest voor TANDLER’S definitie gevoelen. Met eene 
veranderlijke constitutie toch is het voor den bioloog moeilijk 
opereeren; beperkt men daarentegen het begrip gestel tot het 
erfelijk verkregene, dan wordt de constitutieleer erfelijkheidsleer 
of — zooals Martius het uitdrukt — tegelijk grondpijler en sluit- 
steen der erfelijkheidsleer. 
Ook HıJMANS VAN DEN BERGH acht bij de versmelting der twee 
kiemcellen het lot van iederen mensch bepaald, evenwel binnen 
zekere grenzen. Dit laatste echter zal ook door den heftigsten 
erfelijkheidsfanaticus niet worden ontkend, „het onafwendbare heeft 
zijne grenzen” en, of een aanleg zich manifesteeren zal, hangt niet 
alleen af van de sterkte van dien aanleg, maar ook van de grootte 
van den prikkel. Intusschen, hoe krachtiger de aanleg, des te 
kleiner zal de prikkel behoeven te zijn om de correspondeerende 
reactie te geven m. a. w. de manifestatie uit te lokken. Dit geldt 
evenzeer voor den foutieven aanleg, hoe grooter de fout des te 
geringer de mogelijkheid om de manifestatie van die fout af te 
wenden. 
Al vereenzelvigen wij nu met TANDLER, HART ea. het consti- 
tutieprobleem met het aanlegprobieem, dan hebben wij toch voor- 
hands nog geen ander middel om aanlegfouten, die ten grondslag 
liggen aan ziekelijke afwijkingen, welke in den loop van het leven 
optreden, te leeren kennen dan uit de reactie zelve, d.w.z. wij 
hebben te dien opzichte sedert den tijd van HIPPOKRATES nog geen 
noemenswaardige vorderingen gemaakt. 
Wij zijn er nog ver van af om duidelijk zich demonstreerende 
correlaties te kennen, d.w.z. aan bijkomende kenmerken van het 
individu te kunnen uitmaken welke zwakke Anlagen in hem bevat 
zijn vóórdat de zwakte zich heeft geopenbaard. Wanneer wij — 
zooals thans nog vrij algemeen geschiedt — onze erffactoren 
plaatsen in de chromosomen, de correlatie afhankelijk maken van 
