
BENDERS, ONZE CONSTITUTIE. 317 
cellichaam opgehoopt en werken zij belemmerend op de overige 
stofwisseling der cel. 
Gevaarlijker nog is het functionneeren der cel, wanneer deze niet 
volwaardig is tengevolge van het verlies of het onvolwaardig zijn 
van een of meer celfuncties. Wij zagen vroeger, dat daardoor, 
al naar de functie, die gestoord is, ontledingen of synthesen kunnen 
ziin opgeheven of quantitatief veranderd en dat dientengevolge 
ongewone eindproducten der stofwisseling ontstaan. Hoe langzamer 
de uitscheiding dezer eindproducten, des te minder intensief zal 
de celfunctie moeten zijn om geen nadeel te berokkenen; kunnen 
de slakken in het geheel niet de celmembraan passeeren, dan werkt 
de cel bij ieder functionneeren, hoe gering ook, aan haar eigen 
ondergang. 
Bovenstaande uiteenzettingen hebben in de praktijk van den 
geneeskundige al lang toepassing gevonden. Een goed deel van 
onze diëtetische en andere voorschriften toch beoogt functiever- 
mindering van een bepaalde functioneele eenheid, al hebben wij 
ons daarvan misschien niet altijd rekenschap gegeven of kunnen 
geven. 
De vermoeidheid is indertijd door MANTEGAZZA door de vorming 
van bepaalde, (vermoeidheids-)stoffen verklaard. Ligt het niet voor 
de hand om in deze „vermoeidheidsstoffen” normale celslakken 
te zien, wier uitscheiding uit de cel niet plaats vindt met een 
snelheid, evenredig aan die, waarmee ze gevormd worden en welke 
daardoor leiden tot belemmering van de functie der cel? De rust, 
ook in den vorm van slaap, geeft hier de gelegenheid tot herstel 
van de mogelijkheid om weer behoorlijk te arbeiden door de 
vorming van celslakken stop te zetten of tot een minimum te be- 
perken, terwijl de uitscheiding ervan kan doorgaan. De aanwezige 
voorraad wordt daardoor opgeruimd. 
De slakkenophooping in het cellichaam en de daarmee gepaard 
gaande secundaire veranderingen zijn, zooals reeds opgemerkt, met 
den naam degeneratie betiteld. Dit woord geeft zeker het proces 
niet juist weer, de cel met het erfelijke tekort is de afwijking van 
„het genus”, het levenslot der cel is degeneratiegevolg. haar lot 
ligt in haar bouw besloten. 
Ook is het eigenlijk onjuist om aan de hier behandelde, in den 
