
PRAE-MENDELISTISCHE 
ERFELIJKHEIDSTHEORIEEN 
door M. J. Sırks. 
Als onderdeel der biologie is de erfelijkheidsleer afstammeling 
van de physiologie, van de onderzoeksrichting, die de levensver- 
schijnselen van planten en dieren waarneemt, en wel speciaal van 
de voortplantingsphysiologie. Uit haar opvattingen zijn dan ook de 
eerste ideeén over erfelijkheid voortgekomen: de revoluties en 
evoluties, die de voortplantings- en bevruchtingsleer heeft door- 
gemaakt, zijn ook schokken en keerpunten in de ontwikkeling der 
erfelijkheidsleer geweest. Zoo vinden we in beide wetenschappen 
een evenwijdigen ontwikkelingsgang; de scherpe tegenstelling 
tusschen praeformatistische en epigenetische theorieën, die vooral 
_in LEEUWENHOEK'S tijd in de voortplantingsleer zoo op den voor- 
grond stond, dan weer teruggedrongen schijnt en telkens weer met 
nieuwe kracht omhoog komt, diezelfde scherpe tegenstelling kunnen 
we, zij het in eenigszins anderen vorm, als roode draad door alle 
erfelijkheidsopvattingen in den loop der eeuwen heen vervolgen. 
In de physiologie der bevruchting hebben eeuwen lang voor- 
standers der beide richtingen elkaar bestreden. Praeformatisten 
meenden in de stoffen, waaraan na de bevruchting het nieuwe 
organisme zijn ontstaan dankte, reeds alle organen en alle deelen 
van dit nieuwe organisme van te voren gevormd, gepraeformeerd, 
te mogen zien, zoodat de geheele ontwikkeling na het moment 
„der bevruchting een werkelijke „ontwikkeling”, een evolutie, een 
ontplooiing van reeds lang bepaalde vormen en organen zou zijn. 
Die praeformatie kon liggen in de door het mannelijk ouderorga- 
nisme afgestane stof; onder de „animalculisten” die dit meenden, 
namen onze landgenooten LEEUWENHOEK en BOERHAAVE een 
belangrijke plaats in, terwijl tot de „ovisten”, die geloofden het 
gepraeformeerde te moeten zien in het ei, dus in het aandeel der 
