324 ‘SIRKS, PRAE-MENDELISTISCHE ERFELIJKHEIDSTHEORIEEN. 
moeder, SWAMMERDAM en andere bekende natuuronderzoekers gere- 
kend mogen worden. Tot in uiterste consequenties doorgedreven, 
leidde de praeformatisten-opvatting natuurlijk tot dwaasheden; de 
afbeeldingen in oude werken van spermacellen, waarin een geheel 
menschelijk organisme van mikroskopische afmetingen te zien is, 
of de berekening van MALEBRANCHE, hoeveel menschelijke eicellen 
in het ovarium van Eva moeten aanwezig geweest zijn, behoorden 
natuurlijk tot de bedenkelijke gevolgen, waartoe een vurige ver- 
dediging van een sterk bestreden standpunt leiden kan. 
De reactie tegen de al te ver doorgevoerde praeformatisten- 
opvatting werd het eerst geleid door BUFFON en kwam tot haar 
hoogtepunt door het werk van C. F. Worrr, die in zijn Theoria 
generationis getracht heeft, de theorie der praeformatie te ver- 
vangen door een theorie der epigenesis. In de voortplantingscellen 
is volgens WOLFF nog niets gepraeformeerd; alles is op het moment 
der bevruchting nog volkomen zonder eenige structuur, eerst lang- 
zamerhand wordt het anorganische organisch, georganiseerd, doordat 
blaasjes en vaten ontstaan. De oorzaak van die omzetting van 
anorganische stof in organische is een zonder verdere omschrijving 
aangenomen „vis essentialis”. 
Grooter contrast dan tusschen deze oorspronkelijke praeforma- 
tistische en epigenetische richtingen in de voortplantingsleer is 
wel niet denkbaar, en het behoeft geen nader betoog, dat in hun 
uitersten vorm beide onjuist zijn en dat de moderne bevruchtings- 
physiologie daartusschen in staat, waarbij zooals vanzelf spreekt, 
de eene onderzoeker meer naar de eene, de andere meer naar 
de tegenovergestelde zijde gewend is. 
Dergelijke antipoden van opvatting treffen we nu ook in de 
erfelijkheidsleer aan: in primitiefste opvatting vinden we reeds bij 
ARISTOTELES en bij HIPPOKRATES uitingen, die de meest uiteen- 
loopende standpunten vertegenwoordigen. Het is de groote ver- 
dienste van JOHANNSEN geweest, erop te hebben gewezen, hoe 
twee principieel verschillende theorieën, die thans nog beide ver- 
dedigers en beide bestrijders vinden, reeds in de Grieksche litte- 
ratuur in primitieveren vorm teruggevonden kunnen worden (zie 
JOHANNSEN 1907 a en b). HırpokrATEs meende de erfelijkheid 
van lichaamseigenschappen te kunnen verklaren door aan te nemen, 
dat ieder lichaamsdeel, ook het kleinste, een kiempje afgeeft en 
