BOEKBESPREKING. 369 
de insecten als hoogste instinkt-dieren, de ander bekroond in de 
vertebraten als hoogste verstanddieren. Schr. deelt deze opvatting 
niet, en kan ook geen ware ontwikkeling van het psychische in de 
dierenreeks zien, waar reeds bij de eencelligen het psychisch ver- 
mogen zoo aangepast is aan de biologische behoefte. 
Een andere vraag is die naar de ontogenese van het psychische. 
Hier wordt men gedwongen het psychische als reeds in het ei 
aanwezigte denken, en komt daardoor tot de opvatting de embryonale 
ontwikkeling, speciaal de orgaanvorming, als instinktieve handeling 
van het organisme op te vatten. Dit leidt tot de bespreking van den 
samenhang tusschen struktuur en instinkt, tusschen orgaanvorming 
en orgaangebruik. Dan wordt ook de erfelijkheidsleer in verband 
met de dierpsychologie gebracht en o a. de questie van de imma- 
terialiteit der genen besproken, waardoor in de kiem geen aanleg 
tot eigenschappen, maar wel tot eigenschapsvorming zou liggen. 
In dit deel van het werk voelt men wel sterk het vitium originis 
dat al dergelijke kleine boekjes aankleeft; bij het vermijden van 
oppervlakkigheid moet Schr. ziine denkbeelden min of meer in 
aphoristische vorm mededeelen, waardoor de lezer het gevoel krijgt, 
dat hem hier steekproeven voorgezet worden uit een rijke schat van 
problemen en inzichten, maar deze toch slechts in los verband 
zonder diepere eenheid naast elkaar ziet staan. Ik vrees dan ook 
dat lezers, die op dit gebied vreemd zijn, wel eenigszins tegen 
deze beschouwingen zullen blijven aankijken. Door litteratuurop- 
gaven tracht Schr. min of meer aan dit bezwaar tegemoet te komen. 
Nog wel andere bezwaren zouden tegen het boekje aan te voeren 
zijn. Zoo zijn vele afbeeldingen bepaald onvoldoende, mede 
gevolg van de kleine afmetingen van het boek en het papier. Ook 
lijken. mij enkele gevallen wat wijdloopig besproken in verhou- 
ding tot de algemeene beknoptheid van het werk. Echter zijn dit 
kleinigheden die tot de waarde van het geheel niet veel afdoen. 
Het schijnt mij n.l. dat behalve door zijn inhoud het werkje van 
Prof. BUYTENDIJK ook belangrijk is als symptoom. Met allen eerbied 
voor het verdienstelijke werk, dat door onze zoölogen verricht is 
en wordt, mag toch wel eens geconstateerd worden dat, met uit- 
zondering misschien van de erfelijkheidsleer, de meer modern getinte 
Biologie onder Nederlandsche zoölogen nog weinig beoefenaars vindt. 
Vergelijkende anatomie, embryologie, faunistiek, entomologie enz. 
Genetica II 24 
