HET WEENSCHE INSTITUUT VOOR BIOLOGISCH ONDERZOEK 417 
mographen, die curven teekenden, en slechts eens in de week 
opgewonden en van nieuw papier voorzien moesten worden. Naast 
elk van die apparaten werd een hygrograaph met soortgelijke wer- 
king opgesteld. Het bleek nu, dat de warmtegraden tot op een 
halven graad nauwkeurig gehouden werden, dat echter de vochtig- 
heid ondanks de gemeenschappelijke buitenruimten voor de ver- 
schillende kamers zeer ongelijk was. Hoe hooger de kamer- 
temperatuur, des telager zakte de vochtigheid. Om deze uitdrogende 
werking van de verwarming te verminderen, werden in de warme 
kamers bakken met water en asbestoppervlakken gebracht, die een 
vergrooting van de verdampende vlakken veroorzaakten. Op deze 
wijze is wel een toenadering tot de vochtigheidsgraad van de 
koude kamers, maar toch noch gelijkheid, noch constantheid over 
langeren tijd bereikbaar geweest. Vermindering van de vochtigheid 
‘in de koudste kamers lukte in het geheel niet. Er moesten afzet- 
ruimten voor de toestroomende afgekoelde lucht voorhanden zijn, 
waarop ik helaas niet tijdig opmerkzaam gemaakt werd; in de 
later opgerichte Amerikaansche instituten moet dit gebrek ver- 
meden zijn. Om toch bij het gebruik der kamers geen fout te maken 
door de verschillende vochtigheid, geschiedde het volgende: 
In de buitenruimten van de warme kamers werden groote uit 
glas en ijzer geconstrueerde bakken (z.g. terrariën van KAMMERER) 
opgesteld, die door vulling met water op een bijna volkomen ver- 
zadiging met waterdamp gebracht konden worden. Deze terrariën, 
die de temperatuur van 25° van de buitenruimten hadden, hadden 
dus een aanzienlijk hoogere vochtigheid (tot 50°/, verschil) dan de 
25°-kamer. Worden nu bij een proef desondanks in de 25°-kamer 
en hare buitenruimte dezelfde resultaten verkregen, dan kan de 
verschillende vochtigheidsgraad bij de bedoelde eigenschap geen 
rol gespeeld hebben. Daaruit kan men dan ook voor een onder- 
scheid in de resultaten in de kamers met verschillende temperatuur 
met groote waarschijnlijkheid eene verantwoordelijkheid van de 
verschillende vochtigheidsgraad uitsluiten. Nog meer worden wij 
tot die conclusie gedwongen, wanneer de bedoelde eigenschap in 
de op elkaar volgende temperatuurkamers een gradueele verande- 
ring aanwijst, ofschoon verschillende van deze kamers dezelfde 
vochtigheid, andere weer sterk afwijkende vertoond hadden. Eene 
analoge beschouwing veroorlooft ons af te zien van het opzettelijk 
Genetica II. 27 
