458 - BOEKBESPREKING. 
den regel slechts enkele kinderen uit het gezin aan tuberculose 
gaan lijden, niet beter kan verklaard worden door het aannemen 
eener erfelijke dispositie dan alleen door verhoogde expositie. 
Waren wij a priori niet terdege er van doordrongen, dat de tuber- 
culose een infectieziekte is, dan zouden deze gevallen zeer goed 
overeen te brengen zijn met de moderne erfelijkheidsopvattingen. 
Op het eerste gezicht schijnen ook niet met de stricte infectie- 
theorie in overeenstemming, maar beter verklaarbaar uit het oo$- 
punt van erfelijk zijn der dispositie die gevallen, waarin wij de 
tuberculose in de verschillende opeenvolgende geslachten zien op- 
treden, niet in de rechte lijn, doch vrij grillig in de zijlijnen of 
met overspringen van een of meer generaties (73 kwartierstaten). 
In al deze gevallen is van een verhoogde expositie binnen het 
gezinsverband geen sprake; of toch een verhoogde expositie in 
een ander verband heeft bestaan kan alleen door een zeer nauw- 
keurige levensgeschiedenis van al die tuberculose-lijders worden 
uitgemaakt. Een dergelijke levensgeschiedenis is trouwens voor 
het geheele vraagstuk van het grootste gewicht, de tegenstanders 
der dispositieleer kunnen steeds weer op de expositie-zijde als op 
een zwakke plek in de bewijsgronden der andere partij wijzen. 
DoYER is in de door hem gevolgde methode reeds voor een deel 
tegemoet gekomen aan den te stellen eisch van een zoo minutieus 
mogelijk onderzoek naar de levensomstandigheden der patienten. 
Uit de betreffende biographieën blijkt, dat het aantal gevallen 
van tuberculose, waar geen duidelijke infectiebron is aan te wijzen, 
niet gering is (35 van de 48) Ook de meergenoemde commissie 
uit de Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Genees- 
kunst vond een hoog percentage (nl. 540/0). 
Op grond van zijn onderzoek is de schrijver gekomen tot het 
besluit: Het is onjuist den tuberkelbacil te noemen „de oorzaak” 
der tuberculose en: het is niet bewezen, dat voor het tot stand 
komen der tuberculose aan de dispositie slechts secundaire be- 
teekenis toekomt. 
Het past ons den Schrijver een woord van lof te brengen voor 
de nauwgezetheid en de arbeidslust, waarvan zijn proefschrift ge- 
tuigenis aflegt. Dat de resultaten van het onderzoek niet meer 
sprekend zijn bewijst slechts hoe moeilijk de materie is, welke hij 
zich ter bewerking heeft gekozen. 
