462 BOEKBESPREKING. 
Hij beschouwt de zuiver biologische soorten als „werdende morpho- i 
logische Spezies”. Men zou nu moeten aantoonen, dat inderdaad 
de voedsterplant vormveranderend op de parasiet kan inwerken, 
zoodat er veranderingen optreden, die als soortskenmerken gelden 
kunnen. Het bewijsmateriaal is hier echter uiterst pover, vooral 
daar schr. de waarnemingen van LONG en DoDGE (volgens welke 
twee morphologisch sterk uiteenloopende roestzwammen, op de 
zeifde voedsterplant gekweekt, volkomen gelijk zouden geworden 
zijn) in twijfel trekt. Ook de waarnemingen van den schrijver zelf 
geven hier nog slechts weinig steun. Daarentegen kan men wijzen 
op andere gevallen, waarbij nauwverwante doch morphologisch 
scherp gescheiden soorten van fungi op eenzelfde voedsterplant 
voorkomen of althans vrij nauwkeurig overeenstemmen in de keus 
hunner voedsterplanten. Schr. is echter van meening, dat men des- 
ondanks de mogelijkheid van een directen invloed van de parasiet 
op de voedsterplant niet mag ontkennen. Hij wijst op cultuur- 
proeven met schimmels en gisten, waarbij, behalve physiologische 
eigenschappen, ook „vormverhoudingen” direct onder den invloed 
van de chemische samenstelling van het substraat veranderingen 
kunnen ondergaan, die onmiddelijk „erfelijk gefixeerd” zijn. Op 
de vraag of we hier met „erfelijk geworden modificaties” of met 
mutaties te doen hebben gaat hij niet in; hij volstaat er mee te 
wijzen op het resultaat, waartoe A. HAENICKE komt (Vererbungs- 
physiologische Untersuchungen an Arten von Penicillium und Asper- 
gillus. Zeitschrift für Botanik, Bd. 8, 1916), dat de bij hoogere 
planten gebruikelijke „classificatie der veranderingen” bij deze 
organismen geheel onbruikbaar is. „Das mag auch für die Parasiten 
gelten”. 
VAN DER LEK. 
France, R. H., 1920. Der Parasitismus als schöpferisches 
Prinzip. (Centralblatt für Bakteriologie, etc. II Abt. Bd. 59 p. 
54—64, fig. 1—6). 
De schrijver wenscht het parasitisme opgevat te zien als het 
gebruik van een bijzondere levensruimte („Ausnutzung eines beson- 
deren Lebensraumes”), als de „organokole” levenswijze, met twee 
varianten, de „zoökolie” en de „phytokolie”. Sléchts bepaalde 
