464 BOEKBESPREKING. 
het paarsgewijs samenleven van de beide geslachten: sexueel- 
biologische aanpassing aan de onmogelijkheid het andere geslacht 
op te zoeken, enz. enz.) Ten slotte wijst schr. er op, dat het totaal 
van deze progressieve metamorphosen tot een erfelijke afwijking 
van verandering van de kenmerken moet leiden, dat het parasitisme 
nieuwe variëteiten, soorten, geslachten schept. Hier, waar het 
scheppend beginsel bovenal tot uiting moet komen, maakt hij zich 
wel wat heel gemakkelijk er van af; hij volstaat met te wijzen op 
de biologische soorten, die men zoowel bij dierlijke als bij plant- 
aardige parasieten heeft leeren kennen en die op de ingrijpende 
beteekenis van het parasitisme voor het ontstaan der soorten 
schijnen te wijzen, onverschillig of men ze als „stabilisierte Ge- 
wohnheitsrassen” of als „mutanten” beschouwt (zooals b.v. Puccinia 
Hieracii). Het parasitisme is ten onrechte beschouwd als een 
minderwaardige ontaarding en verval; het is integendeel een van 
de belangrijkste ontwikkelingsfactoren van de levende natuur. 
VAN DER LEK. 
>’ 
Franz. V. 1920. Die Vervollkommnung in der lebenden 
Natur. Eine Studie über ein Naturgesetz. (Jena, G. Fischer 
1920. 138 pp.) 
Samengeweven met het- complex van vraagstukken, dat „het 
evolutie-vraagstuk” heet, is een ander, meer opzichzelfstaand en 
toch deeluitmakend van dit groote geheel: het vraagstuk der vol- 
making in de natuur. Het begrip der „Vervollkommnung” is een 
bij uitstek duitsch begrip; het probleem der volmaking in het 
bijzonder in de duitsche litteratuur behandeld. Zelfs heeft het ver- 
schijnsel der „Vervollkommnung” hier een zoo belangrijke plaats 
weten te verwerven, dat FRANZ, in de bovengenoemde studie het 
„Vervollkommnungsgeschehen” in het midden plaatst, en er niet 
alleen een verschijnsel, maar een bepaalde wet, een ontwikkelings- 
wet inziet. Men behoeft het niet daarmee eens te zijn, om het 
verschijnsel als zoodanig, de waarde toe te kennen van een belangrijk 
probleem der algemeene biologie. Een probleem, dat zich historisch, 
philosophisch, natuurwetenschappelijk en sociologisch laat be- 
schouwen en dat aan alle vier kanten bekeken, steeds een andere 
gedaante toont. 
