è 
476 BOEKBESPREKING. 
Strout, A.B., 1919. Intersexes in Plantago lanceolata (Bot. 
Gaz. LXVIII 1919. p. 407—426). 
Zooals in de laatste jaren zich zoovelen, voorafgegaan door 
GOLDSCHMIDT, afwenden van de theorie, dat bij de overerving van 
het geslacht het X-Chromosoom steeds eene allesoverheerschende 
rol zou spelen, zoo blijkt het duidelijk, dat ook STour bij zijn 
conclusies omtrent geslachtsdifferentiatie in 't geheel niet meer de 
waarde van een „broad biological law’ aan deze theorie kan 
hechten. Hij tracht zijn verklaringen geheel te vinden bij processen 
van physiologischen en chemischen aard, en bij de gevolgen van, 
morphologisch te verklaren, werkingen. In deze opvattingsspheer 
is hem het feit, dat Plantago lanceolata eene buitengewoon groote 
geslachtsdifferentiatie vertoont, welke zeer zeker niet met de oudere 
z.$.n. metabolische geslachtstheorieén te verklaren is, als zeer be- 
langwekkend voorgekomen en daarom heeft hij deze geslachts- 
differentiatie nader onderzocht. | 
Er bleek bij deze Plantago eene bijna onafgebroken rij van 
vormen te zijn, waarin het geslacht zich voordoet, beginnende bij 
zuiver mannelijk hermaphroditisme, dus planten, die de vrouwelijke 
geslachtsorganen wel bezitten, maar waarbij deze absoluut impotent 
zijn, tot geheel vrouwelijke vormen toe, waarbij de mannelijke 
organen niet alleen hun functie verloren hebben, maar zelfs tot 
bladachtige deelen vervormd zijn. De vormen zijn het makkelijkst 
in te deelen in drie klassen en wel: 1° de eerste vorm van herma- 
phroditisme met kiembaar pollen en weinig of in ‘t geheel geen 
zaadontwikkeling; 2° de tweede vorm van hermaphroditisme met 
pollen, dat niet alleen in vorm en grootte onderdoet voor dat van 
den eersten vorm, evenals trouwens antheren en filamenten ook, 
maar dat tevens geen kiemkracht bezit, terwijl het wel zeker is, 
dat de stempels tot het uitoefenen van hun functie in staat zijn; 
en tenslotte 3° vrouwelijke vormen. Deze laatste klasse vertoont 
wel groote differentiatie in ontwikkeling van de meeldraden, maar 
tot pollenvorming komt het nooit. In éénzelfde bloeiwijze kunnen 
vaak de bloemen een verschillenden vorm van geslachtsorganen- 
ontwikkeling bezitten, zelfs komt het voor, dat in eene bepaalde 
bloem de meeldraden niet allen tot denzelfden graad ontwikkeld zijn. 
Stout duidt het optreden van dit geslachts-heteromorphisme 
