BOEKBESPREKING. 477 
aan als „intersexualiteit”’ naar analogie van de vondsten, die o.a. 
GOLDSCHMIDT bij Limantria en BANTA deden. In analogie hier- 
mede is ook, en dat spreekt zeer voor de onderstelling, dat zich 
hier hetzelfde verschijnsel voordoet, dat mannelijkheid en vrouwe- 
lijkheid met elkaar in correlatie staan, zóó, dat bij sterkere ont- 
wikkeling van het ééne geslacht het andere in meer gereduceerden 
vorm optreedt. De ontwikkeling van één bepaald geslacht is dus o.a. 
het gevolg van het meer of minder sterke optreden van het andere, 
dus het is afhankelijk van voorwaarden, die niet onmiddellijk met, 
de eigen geslachtelijkheid verbonden zijn. Een geval als van Plan- 
tago lanceolata toont duidelijk aan, dat de vormen van intersexualiteit 
zeer zeker eene aanvulling zijn voor de open ruimte tusschen 
hermaphroditisme en tweehuizigheid. Schr. komt, en dit is ook het 
doel van zijn onderzoek, tot de conclusie, dat mannelijkheid en 
vrouwelijkheid beiden zetelen in alle somatische cellen van den 
sporophyt; de geslachtsbepaling is ten slotte maar een verschijnsel 
van somatische differentiatie, die het gevolg is van processen van 
groei en ontwikkeling onder specifieke voorwaarden. Werkelijke 
tweehuizigheid bestaat niet; in het uiterste geval is het ééne geslacht 
slechts totaal onderdrukt. Met RIDDLE meent Schr., dat geslachts- 
bepaling kan geschieden door het optreden van chemische ver- 
schillen in de samenstelling van een orgaan onder verschillende 
voorwaarden. 
Het feit, dat Schr. hier kennelijk gewerkt heeft met een voor- 
opgesteld doel, doet geenszins af aan de belangrijkheid van de 
gevonden verschijnselen. Of echter uit deze uitkomsten zoo 
verstrekkende conclusies getrokken mogen worden, als STOUT dat 
zeer positief doet, is een andere zaak. Wel geven zij eene niet 
geringe zekerheid, dat de geslachtschromosomen-theorie tot het 
verklaren der intersexualiteitsverschijnselen niet toereikend is. Ver 
blijven zij er echter ook van af, tastbare bewijzen te zijn voor de 
verklaring, die Srour en GOLDSCHMIDT aan de geslachtsbepaling 
willen geven en, hoezeer zij ook aansluiten aan de hoofdgedachte 
dezer verklaring, zal er nog zeer veel vaags en ondoorgrondelijks in 
moeten opgehelderd worden, voor zij als volmaakt bewijsmateriaal 
gebruikt mogen worden. 
J.P. BANNIER. 
