538 BOEKBESPREKING. 
van de hand van den eerste dezer drie een boekje over dier- 
psychologie verschenen. „Experimental Biology and General Physio- 
logy” zeggen de uitgevers in hunne inleiding, „are one and the 
same science, bij method as well as by contents, since both aim 
at explaining life from the physico-chemical constitution: of living 
matter.” Als men deze willekeurige beperking der biologie leest, 
en dan ziet dat het Logs is, die de dierpsychologie behandelen zal, 
kan men wel ongeveer vermoeden, wat men te hooren zal krijgen. 
Het is dan ook de dogmatische tropismenleer, die LOEB wederom 
den volke voorzet, zich weinig bekommerend om de vele en velerlei 
kritiek, die deze leer in den loop der tijden te verduren gehad 
heeft (laatstelijk nog door von BUDDENBROCK in het Biol. Central- 
blatt van 1915). De hoofdlijnen dezer theorie mogen bekend onder- 
steld worden; de quintessence is, dat de handelingen der dieren 
samengesteld zijn uit bewegingen, die volkomen mechanisch gedeter- 
mineerd zijn, en veroorzaakt worden door asymmetrische even- 
wichtsverstoringen in de physisch-chemische reacties van hun 
lichaam ten gevolge van uitwendige prikkels (b.v. licht). Deze 
bewegingen zijn dus dwangbewegingen, vergelijkbaar met de 
bewegingen die na bepaalde hersenbeschadigingen voorkomen. 
Hun gebonden zijn aan die uitwendige prikkels noemt men tropisme, 
en het gedrag der dieren gaat nu volgens LoEB geheel in zulke 
tropismen op, waarbij elk psychisch moment ontbreekt. 
Na een inleidend hoofdstuk over dwangbeweging, die ten gevolge 
van operaties aan hersenen of cerebraal-ganglia bij verschillende 
dieren voorkomen, behandelt schr. de dwangbewegingen, die het 
gevolg zijn van een door het lichaam gezonden electrischen stroom 
(z.g. Salvanotropisme). Deze bewegingen vertoonen inderdaad over- 
eenkomst met die tengevolge van hersenbeschadigingen, n.l. dat ze 
laboratoriumprodukten zijn, die in de vrije natuur niet voorkomen, 
en dus eveneens voor de interpretatie van de natuurlijke hande- 
lingen der dieren een vrij gevaarlijk en onbetrouwbaar materiaal 
uitmaken. De acht daaropvolgende hoofdstukken, ongeveer de helft 
van het boek, zijn dan aan heliotropisme gewijd. In de houding _ 
die de proefdieren aannemen onder den invloed van lichtstralen 
ziet schrijver overeenkomst met die welke zij aannemen onder 
invloed van ‘den electrischen stroom, en besluit daaruit, dat ook 
de bewegingen onder invloed van hetlicht principieel met galvano- 

