DE AARDAPPEL ALS MATERIAAL VOOR ONDERZOEK 11 
digheden in vorm en kleur van het blad van sommige variéteiten. De 
overeenkomst hiermede wordt nog vergroot, doordat de verschijnselen 
met de knollen overgaan op de hieruit voortkomende planten. Een be- 
paalde ziekteoorzaak kon nooit worden aangetoond. Het eenige wat 
algemeen werd waargenomen was, dat deze verschijnselen talrijker 
naar voren kwamen naarmate de variéteiten langer in cultuur waren. 
Het gevolg hiervan is geweest, dat ze met den naam van , verouderings- 
verschijnselen” of „degeneratieverschijnselen’’ werden aangeduid. 
Door de onderzoekingen van QUANJER (50, 51), OORTWIJN BOTJES 
(43, 44, 45) en anderen is aangetoond, dat deze verschijnselen op meer- 
dere wijzen op gezonde planten kunnen worden overgebracht. Door 
QUANJER (49) werd in 1916 voorgesteld deze ziekten aan te duiden als 
pseudoheriditair, dus schijnerfelijk. Door proefnemingen is verder aan- 
getoond, dat bij besmetting de ziekteverschijnselen vaak pas het volgend 
jaar te voorschijn komen. De kans op besmetting van gezonde planten 
wordt grooter naarmate meer zieke planten aanwezig zijn en de afstand 
tot deze geringer is. Hoewel niet nauwkeurig bekend is op welke wijze 
de uitwendige omstandigheden bijdragen tot een meer of minder vlugge 
verbreiding, is wel bewezen, dat de groeiplaats in dit opzicht een groote 
rol speelt. 
Een vierde ziekte, die met bovenstaande in gedrag veel overeenkomst 
vertoont, is het „Aucuba-bont’’. Ze brengt geen ,,kroesheid”’ van de 
plant teweeg en doet weinigschade aan de ontwikkeling en de opbrengst. 
Knollen van aangetaste planten geven weer zieke planten, terwijl bij 
enting van zieke stengels op gezonde overgang kon worden vastgesteld. 
SCHULTZ en FoLrsoM (59) maken melding van de Spindling-tuber 
diszase, tengevolge waarvan knolvorm en ligging der oogen veranderen. 
Van geheel anderen aard is de aantasting door Hypochnus Solanum 
Prill. et Delacr. ook wel genoemd Rhizoctonia solani. Deze veel voor- 
komende zwam Staat a. h. w. op de grens van saprofiet en parasiet, en 
wordt al naar de uitwendige omstandigheden meer of minder schade- 
lijk. De ziekteverschijnselen zijn dan ook zeer uiteenloopend en we vin- 
den hier alle mogelijke overgangen tusschen gezond uitziende planten 
en planten met de ergste aantastingen. Aangetaste planten geven vaak 
knollen van onregelmatigen vorm. Verder komen vaak bovengrondsche 
knollen voor en een groot aantal poters. De ziekteverwekker wordt o. a. 
door middel van sclerotiën, die op den knol voorkomen, overgebracht 
op een volgend gewas. 
