DE AARDAPPEL ALS MATERIAAL VOOR ONDERZOEK 15 
ten van dezelfde variéteit, in enkele gevallen zijn hiervoor sterke aan- 
wijzingen, in andere gevallen afdoende bewijzen voorhanden. 
Wanneer DARWIN (18) in een hoofdstuk over knopvariatie zegt: 
„Several cases have been recorded of large portions of whole rows of 
potatoes slightly changing their character’, is het hoogstwaarschijnlijk, 
dat daar een der pseudoheriditaire ziekten in ’t spel is geweest. 
Door FISCHER (25) werden enkele jaren aaneen onderzoekingen ge- 
daan over den invloed van vorm en zetmeelgehalte van den pootaard- 
appel, waarbij hij tot de conclusie kwam, dat ronde, zetmeelrijke knol- 
len planten gaven met minder ontwikkeling en geringer opbrengst dan 
lange en zetmeelarme.Nu komt het voor,dat bij variëteiten, die gelijktij- 
dig ronde en lange knollen leveren, de mozaïekzieke planten meer ronde 
geven, terwijl de lange knollen meer voorkomen bij de gezonde planten. 
Waar FISCHER bij de keuze van zijn knollen niet heeft gelet op de moe- 
derplant, doch de knollen heeft genomen uit een willekeurige partij, is 
het zeer waarschijnlijk, dat hij onbewust een gedeeltelijke scheiding 
heeft gemaakt tusschen knollen van zieke en gezonde planten. Hierop 
duiden ook de afbeeldingen, die FISCHER geeft van de minder ont- 
wikkelde planten; deze geven geheel den indruk van mozaïekzieke 
exemplaren. Aan de uitkomsten van FISCHER behoeft niet te worden 
getwijfeld, te meer waar op zijn regel ook de noodige uitzonderingen 
voorkomen. Wel kan worden aangenomen, dat zijn conclusie „dat ook 
bij vegetatieve vermeerdering , Individualitat’’ aanwezig is” en „dat 
een bepaalde ontwikkelingsmogelijkheid van een soort bewezen werd’ 
foutief is geweest. 
HEDLUND (zie QUANJER 50) sprak in 1910 de hypothese uit, dat de 
„Krulziekte” een „pathologische adaptieve mutatie’ zou zijn. Door 
Dix (20) werd aangenomen, dat de herhaalde kruising, die bij de aard- 
appelen heeft plaats gevonden, de rassen in zóó sterke mate heterozy- 
goot heeft gemaakt, dat zelfs bij vegetatieve voortplanting splitsing 
niet uitblijft; de krulzieke planten zouden vegetatief „uitmendelen”. 
SCHANDER (57) komt in 1914 tot de uitspraak, dat deze erfelijke 
bladrolziekte volgens de uitkomsten zijner onderzoekingen geen infec- 
tieziekte is. De bladrolziekte is naar zijn meening veel meer een erfelijke 
variéteitenfout („Sortenfehler’’), die reeds in de zaailing en haar af- 
stammelingen voorkomen kan. | 
Terwijl in deze gevallen de ziekte werd aangezien voor een eigen- 
schap, die bij vegetatieve vermeerdering in stand zou blijven, kunnen 
