a 
KNOPMUTANTEN EXPERIMENTEEL AANGETOOND 63 
min of meer mozaiekachtig, echter weer afwijkend van de verschijn- 
selen, die zich bij de mozaiekziekte voordoen. De planten van de 
gele knollen, die dus van denzelfden stengel afkomstig waren, vertoon- 
den deze verschijnselen niet. Ook de volgende jaren kwamen deze ver- 
schijnselen er niet in voor, hoewel de planten in de onmiddellijke nabij- 
heid van de mozaiekachtige groeiden. Dit alles pleit dus tegen de moge- 
lijkheid, dat hier een mozaiekziekte in 't spel zou zijn, die zich op zeer 
merkwaardige wijze juist tot de bonte blauwe knollen zou beperken. 
Verder is er ook geen enkel geval bekend, dat mozaiekziekte antho- 
cyaanvorming teweegbrengt; eerder het tegendeel is waarschijnlijk. 
Zelfs al ware dit sporadisch het geval, dan zou het in Friesland, waar 
jaarlijks duizenden mozaiekzieke planten worden verwijderd, zeer zeker 
zijn opgevallen. In 1922 kwamen in een 100-tal vegetatieve nakome- 
lingen van de bonte blauwe twee planten voor met normale ontwikke- 
ling en egaal groen gekleurde bladeren; de knollen hiervan waren geel. 
Deze knollen gaven in 1923 gezond uitziende normale Eigenheimer- 
planten. Een verdwijnen van mozaiekachtige verschijnselen is ook door 
VAN LUYK (33) vermeld in een publicatie over knopvariatie. Waar men 
de laatste jaren licht geneigd is elke ongelijkmatigheid in bladkleur 
als ziekte te beschouwen, acht ik deze plant ook voor phytopatholo- 
gen van belang. 
§ 4. Goudrandjes 
Van deze planten is in het vorige hoofdstuk reeds een korte beschrij- 
ving gegeven. In 1920 werd door J. TUININGA te Beetgum een twee- 
tal goudrandjes gevonden in een gewas Eigenheimer; waarschijnlijk 
waren deze afkomstig van één plant in 1919. Toen ik in 1921 deze plan- 
ten zag, kon ik moeilijk aannemen, dat ze uit de Eigenheimer waren 
voortgekomen; ze hadden hiermede weinig punten van overeen- 
komst. In den loop van den zomer werd echter een stengel gevonden, 
waarvan één der zijstengels het gewone Eigenheimerblad vertoonde 
(zie fig. 14 linksche zijstengel goudrand-bladeren, rechtsche gewone 
bladen). Deze twee afgebeelde zijstengels werden gestekt en leverden 
resp. 2 en 1 zeer kleine knolletjes. De knolletjes werden ’t volgend jaar 
in een bloempot onder glas uitgepoot en later op het veld gebracht. 
Reeds spoedig na opkomst bleek, dat de knolletjes van den goudrand- 
stengel, weer goudrandjes voortbrachten (zie fig. 15; No. 1 en 2, de twee 
