BESCHOUWINGEN OVER KNOPMUTATIE 81 
voorschijn zouden komen. De planten werden onder zooveel mogelijk 
gelijke omstandigheden vermeerderd, terwijl werd zorg gedragen, dat 
zieke planten direct werden verwijderd. Bladrolziekte werd in 1920 in 
geen enkelen stam gevonden. In 1921 waren nog zeven stammen (aan- 
geduid met AS, A6, All enz.) aangehouden. Deze waren uitgepoot 
zooals is aangegeven in fig. 20. Bovendien kwamen nog 26 veldjes 
voor afkomstig van uitgezochte planten in 1920; deze zijn aangeduid 
met B. De kruisjes geven aan de bladrolzieke veldjes, die dat jaar voor 
het eerst op onverklaarbare wijze in de selecties voorkwamen. De zieke 
planten zijn half Juli verwijderd, nadat ze voor een excursie van jonge 
landbouwers hadden dienst gedaan, om te laten zien hoe een bladrol- 
zieke roode Star-plant er uit ziet. Velen hadden voordien een dergelijke 
plant nooit gezien, wat ons niet al te zeer kan verwonderen, wanneer 
men weet, dat ze in 1918 nog door PROF. QUANJER als een merkwaar- 
digheid werd beschouwd. Tot groote verbazing van den verbouwer 
bleek het volgend jaar, dat stam A25 die, zooals uit het schema blijkt, 
op betrekkelijk grooten afstand had gestaan van de zieke nummers, 
voor plm. 60% secundair bladrolziek was. In de overige nummers 
kwam deze ziekte niet of slechts sporadisch voor, terwijl in de roode 
Star-velden in ’t algemeen, hoogstens 4 a5 % bladrolziekte werd gevon- 
den. Of de conclusie van de praktijk, dat deze stam roode Star erg vat- 
baar was, juist is, wil ik hier in het midden laten. Opmerkelijk evenwel 
is ongetwijfeld, dat deze stam behoorde tot het zgn. „donkere type”, 
terwijl onder de selecteurs algemeen de opvatting heerscht, dat de 
donkere roode Star het meest lijdt van de bladrolziekte, een opvatting, 
die door de keuringsuitslagen wordt bevestigd. 
Een zeer merkwaardig verschijnsel deed zich voor bij stam 30-SIPMA. 
Deze stam was afkomstig van een plant, welke in 1917 was uitgezocht en 
had tot 1922 steeds uitgemunt door een mooie loofontwikkeling en klein 
percentage zieke planten. In dat jaar was ze reeds zoo ver vermeerderd, 
dat ze door een dertigtal verbouwers werd geteeld. In het voorjaar van 
1923 ontving ik van SIPMA een aantal knollen, die bij nader onderzoek 
aangetast bleken te zijn door het , vuur”’ of „kringerigheid”’. Aangezien 
deze knollen waren verbouwd op zwaren kleigrond en het „vuur”’ vrij- 
wel uitsluitend voorkomt op zand- en veengronden, zond ik de knollen 
op naar den Plantenziektenkundigen Dienst te Wageningen, waar men 
eveneens „vuur’’ constateerde. Het merkwaardige was verder, dat 
stam 28-SIPMA, die op hetzelfde bedrijf was verbouwd, deze kwaal niet 
Genetica VI 6 
