BESCHOUWINGEN OVER KNOPMUTATIE 93 
§ 3. Aard der knopmutanten 
Van groot belang is de vraag of knopmutanten in gunstigen of on- 
gunstigen zin afwijken van de oorspronkelijke variéteit. Reeds bij het 
stellen van de vraag dient echter onderscheid te worden gemaakt of 
men zich plaatst op het standpunt van den mensch, die zich de cultuur- 
plant ten nutte wil maken, dan wel of men tracht na te gaan, wat voor 
de plant in haar strijd om het bestaan het beste is. Zoo is het mannetje 
in de Eigenheimer een voor de plant nuttige afwijking, wijl zij door haar 
sterken groei, groote wortelontwikkeling, lateren rijptijd en mindere 
vatbaarheid voor de gewone aardappelziekte een voorsprong heeft op 
de overige planten. Voor de cultuur echter is deze knopmutant een on- 
gunstige afwijking. Toch loopen, bij wijze van spreken, deze belangen 
tot op zekere hoogte parallel; krachtige groei, groote opbrengst, groote 
weerstand tegen ziekten zijn zoowel voor den verbouwer als voor de 
plant voordeelig. 
In de literatuur vindt men vele aanduidingen, dat mutanten in het 
algemeen zwakker zijn dan de oorspronkelijke vorm. Zoo zegt o. a. 
NILSSON EHLE (40): „die Neigung zur verminderten Vitalität, die be- 
kanntlich die meisten bisher konstatierten sicheren Mutationen ken- 
zeichnet u. s. w.” 
MULLER (39) drukt zich aldus uit: „The explanation for this tenden- 
cy for most changes to be degenerative... . lies rather in development- 
al mechanics than in genetics. It is because the developmental proces- 
ses are more unstable in one direction than another and easier to push 
,downhill” than up, and so any mutations that occur, are more apt to 
have these effects, than the other effects.” Het is waarschijnlijk, dat 
ook bij den aardappel den mutanten, die in ongunstigen zin afwijken, 
talrijker zijn dan die, welke in gunstigen zin afwijken. 
Wanneer men echter nog een oogenblik uitgaat van de veronderstel- 
ling, dat bij Solanum tuberosum als botanische soort de gunstige en on- 
gunstige knopmutanten tegen elkaar opwegen, dan behoeft dit nog 
geenszins het geval te zijn bij de in cultuur zijnde variëteiten. Hij, die 
voor het eerst aardappelen kweekt uit zaad, staat verwonderd over het 
groote aantal waardelooze zaailingen; kleine opbrengst, onregelmatige 
knolvorm, lange stolonen, groote vatbaarheid voor één der vele aardap- 
pelziekten en alle mogelijke ongunstige eigenschappen treft men daar- 
bij aan. Van duizenden zaailingen zijn er slechts enkele voor de cultuur 
