100 KNOPMUTATIE BIJ DEN AARDAPPEL 
met B de stam, die sommige jaren kleine besjes vormt (blz. 38), terwijl 
C een massaselectie is, die in 1921 in de hoogste rubriek stond bij de 
keuring te velde der Friesche Maatschappij van Landbouw. Ook hier 
werden de zieke planten gedurende den groei gemerkt en afzonderlijk 
gewogen en verwijderd. 
Beide jaren stond stam A bovenaan in opbrengst. Trouwens door 
IJPeij, die de beide eerste stammen gedurende een zestal jaren op zijn 
bedrijf verbouwde, werd stam A vanwege zijn opbrengst geprefereerd. 
Beide stammen hebben meer opgeleverd dan de massaselectie. Het 
grooter aantal zieke planten van C maakt evenwel een nauwkeurige 
vergelijking onmogelijk. 
De stammen van NOTENBOOM (zie blz. 48 en 49) geven eveneens ver- 
schillen in opbrengst. Het aantal planten liep uiteen van 165—208; de 
aantallen zijn te klein om veel waarde te hechten aan de absolute cijfers. 
Wel valt hieruit een conclusie te trekken aangaande de verhouding 
tusschen groote en kleine knollen. Omgerekend per 100 planten waren 
de opbrengsten in K.G. als volgt: 








Groote | Poters Kriel Totaal 
Stam 4 28 65 | 6 99 
Stam 7 34.5 61 6 1025 
Stam 8 21 64.5 5 90.5 
Stam 9 38.5 43 4 Sow 
Stam 10 39 45 225 86.5 

Vooral de stammen 4 en 8 hebben veel poters geleverd en weinig 
groote knollen, terwijl 9 en 10 aanmerkelijk meer groote en minder 
poters hebben opgebracht. In sterke mate spreken ook de verschillen 
voor de opbrengsten aan kriel. Ondanks de hooge totaalopbrengsten van 
4, 7 en 8, was toch de handelswaarde kleiner dan van 9 en 10. 
Door C. M. v. D. SLIKKE, Rijkstuinbouwconsulent voor Friesland, 
werden uit de Eersteling 12 stammen geïsoleerd. Hierbij konden drie 
typen worden onderscheiden nl. hooge, middelhooge en lage. De 
eerste keer, dat de opbrengst werd bepaald, bleek, dat het hooge type, 
dat ook later in ontwikkeling was, bovenaan stond. Deze opbrengstbe- 
paling geschiedde, nadat de planten vrijwel geheel waren uitgerijpt. 
Aangezien echter bij de vroege variëteiten alles in het werk wordt ge- 
steld om den rooitijd te vervroegen, werden ook proeven genomen, 
waarbij de planten vroeg werden gerooid. | 
