864 OVER HET ERFELIJ KHEIDSMOMENT BIJ DE AANGEBOREN 
sikkeltje, temporaal een pigmentstrookje vertoont. De linkerfundus 
doet de resten zien van uitgebreide ontstekingsprocessen: chorioi- 
ditis disseminata, onregelmatige grauw gepigmenteerde velden, 
waartusschen witte striae (glia- of bindweefselwoekering?) met 
breede nieuwgevormde roode vaatstreepen. Een papil is als zooda- 
nig niet aantoonbaar. 
Blijkbaar heeft het linker oog in een of ander tijdperk van zijn be- 
staan een uitgebreid ontstekingsproces in retina en uvea doorgemaakt, 
het rechter niet. Was dit laatste een geheel normaal oog, dan zou dit 
geval koren op den molen zijn van hen, die de congenitale anomalieën, 
met name ook de colobomen wijten aan intrauterine ontstekingspro- 
cessen. Nu het rechter oog echter korectopie, papilafwijking en kleine 
cornea zonder resten van ontsteking vertoont ligt het meer voor de 
hand aan een aetiologisch verband tusschen ectopia pupillae en colo- 
boma iridis te denken en de ontsteking op te vatten als een secundaire, 
die zoo gemakkelijk in zulk soort oogen tot stand komt. Vooral het 
feit, dat de lens in het linker oog normaal ontwikkeld is, pleit er tegen 
dat een dergelijk intensieve ontsteking de oorzaak van de anomalie 
zou zijn. 
V. AETIOLOGIE DER ECTOPIE 
Daar het niet in mijn bedoeling ligt in dit artikel een compleet over- 
zicht te geven van al datgene, wat in den loop der jaren over boven- 
genoemde ectopieën is geschreven, maar meer om vooral datgene naar 
voren te brengen, wat wijst op een verwijderd oorzakelijk verband. 
tusschen het kiemplasma en de besproken kenmerken, wil ik omtrent 
de aetiologie slechts die opmerkingen maken, die in verband staan met 
mijn eigen waarnemingen. 
Wanneer wij spreken over de oorzaak van een verschijnsel, dienen 
wij steeds te beseffen, dat geen verschijnsel geisoleerd ligt op de lange 
lijn van oorzaak en gevolg, maar dat het altijd het knooppunt vormt 
van een net van vele oorzaken. Dat het phaenotype werd zooals het 
werd, dankt het aan zijn genotypischen aanleg en de omstandigheden 
waaronder het zich ontwikkelde en wanneer deze omstandigheden, als 
zij intrasomatisch werken zooals dit vooral bij dier en mensch het 
geval is, op haar beurt de uitwerking van veranderde bloedsamenstel- 
ling of van nevengenen zijn, die bij den een manifest, bij den ander la- 
tent aanwezig en bij een derde gedeeltelijk afwezig zijn, dan zal het 






