



VERPLAATSING VAN DE PUPIL EN VAN DE LENS 367 
slechts in schijn of als gevolgen gelijk zijn, in werkelijkheid een geheel 
verschillende oorzaak hebben; het kan echter ook zijn dat de bijom- 
standigheden verschillen en dat evenals de sexe en de leeftijd (domi- 
nantiewisseling) het al of niet domineeren van een kenmerk bepaalt, 
ook andere factoren het hunne hiertoe bijdragen. Teslotte de vraag, 
waarom bij een dubbelorgaan als het oog nu eens een, dan beide oogen 
een kenmerk vertoonen. 
Zoo heeft de erfelijkheidsstudie ons voorloopig voor de verklaring 
der verschijnselen nog niet veel verder gebracht dan de wetenschap- 
pelijke intuitie, die tevreden is met het kennen van de naaste oorzaak 
of oorzaken en zoo blijven wij dus in het vraagstuk der ectopie van 
lens en pupil ook nog steeds vragen welk embryonaal weefsel hier een 
van het normale afwijkende tendenz had. Moeten wij voor alle anoma- 
lieën de oorzaak in één kiemblad zoeken, bijv. in het mesoderm, in een 
overmatige woekering, in een te krachtige persistentie en te gebrek- 
kige resorptie, waar het omgekeerde noodig was? Of ligt de primaire 
tendenz in het ectoderm en zoo ja, in welk deel dan? Of nueensin het 
eene, dan in het andere weefsel? Er zijn onderzoekers, die alles unita- 
risch willen oplossen en de oorzaak in één weefsel willen zoeken, waarop 
desnoods meerdere genen invloed uitoefenen. Om den samenhang 
tusschen bepaalde kenmerken te kunnen verklaren is het natuurlijk 
wel gewenscht dit te doen. Wie op grond van erfelijkheidsonderzoek 
overtuigd is, dat er een genetisch verband moet zijn tusschen bijv. 
aniridie en iris- (resp. iridochoriodeaal) coloboom, tusschen korectopie 
en iriscoloboom, tusschen iris- en lenscoloboom, tusschen allerlei colo- 
bomen, tusschen korectopie en lensectopie enz. enz. zal de formatieve 
oorzaak zoeken in een weefsel, dat deze groepen gemeen hebben. 
Neigde men vroeger in het algemeen er meer naar het mesoderm als den 
schuldige te verklaren tegenwoordig helt men er toe over het ectoderm 
daarvoor aan te zien. Kon ik nog in 1919 schrijven dat de theorie van 
SEEFELDER van de ectodermale genese van de aniridie ons niet verder 
bracht, wanneer niet ter verklaring van het onafwijsbaar verband met 
iriscoloboom bewezen werd dat ook daar de primaire afwijkende ten- 
_ dentiein de embryonaleretina ligt, thans blijkt die laatste opvatting ook 
ten zeerste veld gewonnen te hebben, natuurlijk door krachtige argu- 
menten gesteund, o. a. bij ELSCHNIG, VON SZILY, PETERS, LEVINSOHN, 
MEISSNER, KOYANAGI, PICHLER, NATHANSON, FLEISCHER !) en het is 
1) Litteratuuroverzicht bij Kovanacı (Gr. Arch. f. O, 1921. 104. Heft 14. 1). 
