430 SOORTVORMING EN EUGENETICA 
vererfd worden, zooals het halsschudden, het tuimelen en verschillen in 
vliegwijze. Enkele soorten vliegen op groote hoogte in kringen rond, de 
hoogvliegers en de tipplers, bij anderen is het instinct het huis terug 
te vinden enorm ontwikkeld. 
In onze proeven met ratten en muizen hebben we vele gevallen ont- 
moet, waar duidelijk de vererving van psychische verschillen bleek, 
en nog veel meer gevallen waarin het ons nog niet is gelukt, door aller- 
lei omstandigheden, om de genen te demonstreeren, maar waarin voor 
ons geen twijfel aan de vererving bestaat. 
Het verschil tusschen tamme muizen en wilde, tamme ratten en wil- 
de is een vererfd verschil. Dit blijkt duidelijk wanneer we, zooals we 
zoo dikwijls deden een nestjong van wilde afstamming laten groot- 
brengen door een tarnme moeder in een groot nest tamme jongen. Het 
dier is dan precies zoo wild als of het juist wild gevangen werd. Wan- 
neer een tam rattenvrouwtje een gemengd nest heeft, doordat ze zoo- 
wel met een tam als met een wild mannetje heeft gepaard, dan komen 
in één nest twee soort jongen, tamme en wilde bastaarden. In dat geval 
zijn de verschillen zeer opvallend. Om een voorbeeld te geven van zulk 
een verschil kunnen we wijzen op zulk een nest waarvan de tamme jon- 
gen in de kooi bleven, doch alle wilde bastaarden wisten uit te breken. 
Merkwaardig en sprekend zijn ook die gevallen waarin bastaarden tus- 
schen een tamme en een wilde familie samen worden gepaard.Dan komt 
in de tweede generatie zeer duidelijk een afsplitsing te zien, en zien we 
tammere en wildere dieren in één nest. Die afsplitsing is moeilijk onder 
woorden en nog moeilijker onder cijfers te brengen, maar duidelijk is 
wel, dat zij zoo gecompliceerd is, dat het niet valt aan te nemen, dat 
ze altijd op een enkel geen berust. We hebben zoowel gevallen waarin 
uit tamelijk makke bastaarden enkele veel wildere dieren worden ge- 
boren, als omgekeerd, waarin zeer wilde bastaarden sommige redelijk 
tamme jonge dieren gaven. 
Niet alleen komt de beoordeeling van zulk een subtiele eigenschap als 
tamheid zeer veel op de persoon van den beoordeelaar aan, maar ook 
hangt de eigenschap voor een groot deel van den leeftijd van de dieren 
af. Er is een leeftijd, waarop zelfs de tamste muizen schuw en schichtig 
zijn, nl. wanneer ze net de oogen open hebben. 
Ik heb vrij veel ervaring in het tam maken van kleine wilde knaag- 
dieren. Merkwaardig is het verschil in tembaarheid van verschillende 
soorten. Er is geen sprake van dat de huisrat over het algemeen tam- 



