180 GLASOVI O ,OGLEDU RJEČNIKA“. 
te su ta djela danas u Jevropi izvor i ugled za poslove ovake 
vrste. 
Visokim položajem i zaslugama, koje su braća Grimi stekli za 
nemačku filologiju i naročito zasluge, koje je Jakov Grim stekao 
za historičku stranu promatrana jezikovnih pojava u nauci o jeziku, 
učinile su, te je rječnik nihov postao ugledom suvremene leksiko- 
grafije i po zamisli i po izradi. Nihov rječnik pak osnovan je na 
ovakoj osnovi. Temel sadašnega kniževnoga nemačkoga jezika jeste 
u gorno-nemačkom govoru. Taj gorno-nemački govor, obuhvatajući 
poglavito. južno-nemačke dijalekte, ima u svojoj historiji tri perioda 
razvića, jasnim karakteristikama jedan od drugog odvojena; to su 
stari, sredni i novi gorno-nemački govor. Pod starim razumiju se 
najstariji spomenici jezika nemačkoga VII[—XI vijeka; pod sred- 
nim spomenici jezika od XII do polovine XV vijeka, a pod novim 
period novoga gorno-nemačkog govora od 1450, kao od vremena 
u koje je nastala štampa, pa u napredak do našega vremena. Svoj 
leksikografski trud posvetili su dakle brača Grimi novome gorno- 
nemačkom periodu, uzimluči iz negova vremena od početka štampe 
pa do klasičnih nemačkih pisaca s kraja prošlog i s početka ovog 
vijeka sve leksičko blago, i ono koje je još u običaju, i ono _koje 
se izobičajilo. Pređašne periode, stari gorno-nemački i sredni gorno- 
nemački braća Grimi uzimlu u pomoć, kad god se u samome novom 
gorno-nemačkom dovolno svjetlosti ne nalazi ili sa ograničenih sred- 
stava novoga gorno-nemačkog ili sa tamnoće samoga predmeta. Na 
taki isti način uzimle se u pomoč i gotski pa i ostali stariji i no- 
viji germanski dijalekti. Kad se, dakle, dobro uoči plan braće Grima, 
jasno je, da je nihov zadatak iznijeti rječnik historički novoga gorno- 
nemačkoga jezika u cjelini, od kako je nastao u ovom svom obličju, 
pa do današneg dana, sa svijem onijem što je imao pa izgubio i 
što je do danas sačuvao, sa svjema, dakle, mijenama, koje je pome- 
nuti novi gorno-nemački jezik od svoga nastanka do danas preživio. 
Po potrebama, koje sam naprijed jasnije obiležio, ovaj se prostor 
ilustruje čitavom svjetlošću, koja se za objašnene može dobiti iz 
starijih perioda novoga gorno- nemačkoga jezika kao i iz ostalih 
starijih i novijih jezika. 
U ostalom ideje o takome historičkom rječniku nijesu originalna 
zamisao niti braće Grima niti same nemačke nauke, ma da su ih 
braća Grimi izvršili sa sjajnom vještinom i ma da su oni za una- 
pređene tih poslova mnogo zasluga stekli visinom i svjetloćom kri- 
tike, koju su u izradu svoga rječnika uložili. Upravo se u jedan 
