218 FR. RAČKI. 
samoupravom bijahu Srbija, Zahumje, Trebinje i Zeta ili Duklja, 
svaka od njih pod vlastitim knezom ili kadšto ujedinjene, kano što 
Srbija i Zahumje pod knezom Ljutovitom, koj se pisao »ypatus et 
stratigus Seruie et Zachulmie«'. 
Odnošaj hrvatske kraljevine naprama bizantinskomu dvoru ozna- 
čismo gore više. Državna samostalnost njezina ni je ni god. 1019 
štete trpila; ali obseg joj umanjen na iztočnih granicah tiem, što 
je Sriem pridieljen iztočno-rimskoj carevini, koja ga povjeri upravi 
svoga arhonta. 
U ovakovu nam se licu prikazuje balkanski poluotok neposredno 
poslije 1019 godine: Bugarska izbrisana iz reda samostalnih dr- 
žava, srbske zemlje poluodvisne 1 razciepkane u male kneževine, 
hrvatska kraljevina s jedne strane osakaćena a s druge, prem  sa- 
mostalna, pod okom iztočno-rimske carevine i njezine na Adriji 
stražarice, mletačke obćine. 
Ali ovo stanje ni je dugo trajalo. Nastale su skoro okolnosti, 
pod kojimi su jugoslovenska plemena svoje sile pribrala 1 tudjin- 
skomu jih uplivu oprla. Iztočno-rimska carevina, i pokle je povoljno 
za se uredila odnošaje na balkanskom poluotoku, bješe neprekidno 
drugdje napastovana, imenito u dolnjoj Italiji i u Aziji. 
U longobardskoj themi niesu se ni poslije 1013 god. dusi _umi- 
rili. Novi katapan Vasilij Bugian, koj je koncem 1017 god. zamie- 
nio u Bariu Lava Argyra, razvio je ondje do duše veliku djelatnost 
Za učvršćenje carske vlasti; te uz ostala popravio stare i podigao 
nove tvrdjave. Ali grčkoj se vlasti ni je sada bilo boriti samo proti 
domaćim nezadovoljnikom, već nadodje nov živalj, koj je sada ove 
podupirao sada stupao u druge saveze. Bjehu to Normani, koji su 
kano slobodnjačke čete pod svojimi vojvodami stupali u pomoć svim, 
koji su jih najmili. Osmondo od Quarela bješe tada sa svojom če- 
tom posjeo brieg Gargano; na njegov poziv dodjoše drugi zemljaci 
njegovi i zauzeše planinu Giovinu (s. Bernardo). Ove Normane po- 
zvaše u pomoć proti Grkom njihovi puljski podanici. Ali Lav dig- 
nuvši oružje na ustaše vodjene Melom i podupirane timi normau- 
skimi četami potukao jih poslije trokratnoga poraza a listopadu 
1019 god. kod Canne. I Melin drug imenom Datto pade dvie go- 
dine kašnje (1021) u ruke neprijatelja. Ali ni tiem uspjehom nije 
! Kod Farlatia : Illyr. sacr. VI, 45. Listina u dubrovačkom arkivu, gdje ju 
izpisah. | 
