Najnovije geografske publikacije o Balkan- 
skom poluotoku. 
Citao u sjednici filologičko-historičkoga razreda 30. prosinca 18795. 
PRAVI ČLAN DR. P. MArTKoviIĆ. 
U dojakošnjih naših obznanah o napredku geografskih istraži- 
vanja na balkanskom poluotoku uztvrdismo, da su zemlje ovoga 
poluotoka u geografskom pogledu manje poznate i pristupne, no 
što mnoge n Aziji ili Africi. Zemlje njegdašnje starodavne Ilirije, 
Makedonije 1 Fracije, u kojih se jošte danas nalazi obilnih tragova 
grčke i rimske civilizacije, preko kojih zemalja prelazila je rimska 
kultura k podunavskim barbarom, te zemlje ostadoše sve do danas, 
kao što primjećuje najčuveniji francezki geograf — Vivien de Saint- 
Martin -— izvan obzora europske civilizacije, u geografskom po- 
gledu manje poznate no što nutrnja Kina. Ono malo što geograf- 
ska nauka o tom kraju Europe znade, zahvaliti se ima požrtvova- 
nju nekoliko putnika, koji su sa silnim trudom i pogibelji života 
pretražili pojedine krajeve. Al kraj svih tih požrtvovanja i poje- 
dinih nastojanja nije jošte nauka iz tih iztraživanja toliko privrie- 
dila, da bi se točna geografska karta ovoga poluotoka sa većim 
mjerilom sastaviti mogla. Jer kao što nas Hochstetter uvjerava, da 
ga je razmjerjno najbolja i najveća dojakošnja karta, pukovnika 
Sede (13 listova, 1: 864000), u središnjih krajevih našega poluo- 
toka sasvime na cjedilu ostavila. Posljednjih godina, čini se, da je 
i ovaj toli zanemareni _ kraj Europe došao jednom na red, da mu 
se utru putevi k životu te da se i na ove krajeve namaknu pro- 
metala, kojimi ima zahvatiti u svjetski promet kao najkraći put 
medju Britanijom i iztočnom Indijom. Time mislimo na zeljezne 
puteve, kojimi se nastoji premrežiti ovaj poluotok, o kojih smo već 
u posljednjoj našoj obznani (Rad XIV. str. 134.) potanje raz- 
pravljali. 
Prvi i poglaviti je _ zahtjev željezničkih podhvata, da se točno 
pretraži zemljište te time pronadju uz najkraće pruge i najmanje 
