100 LJ. VUKOTINOVIĆ, 
kako nemogu priznati, da je oplodjenje bilinah izključivo o pripo 
moći zareznikah ovisno. 
Nemože se pomisliti, da bi ikoja biljka tako stvorena bila, da u 
sebi nenosi uvjete razplodu svomu, jer bi takova biljka kanoti 
skroz nesavršena morala propasti; vjerovati pako, da su sa stano- 
vitimi bilinami odmah i svigdje stvoreni takodjer dotični zareznici, 
da ih oplodjuju, to se dade težko dokučiti, još manje dokazati. Imade 
mnogo bilinah, koje insecta niti nepolaze, imade i takovih kod ko- 
jih bi polazak i i svako sudjelovanje nemoguće bilo, pak se ipak ove 
biline oplodjuju: nemože se dakle nipošto smatrati zakonom, da 
zareznici oplodjuju bilne, nego se može — a mora se dopustiti, 
da su se tečajem vremena ii u stanovitih okolnostih razvili onakvi 
odnošaji medju mnogimi zareznici i mnogimi biljkami, da im je 
bujniji život sada uzajamno ovisan; — nu to nije zakon obćenit, 
nego je iznimka. 
Kad se dakle govori o važnoj zadaći, koju zareznici vrše kod 
oplodjivanja bilinah, nesmie se uzeti onako, kao da obstanak bi- 
linstva zavisi ob interventiji insectah, jer bi to sbilja bila pretje- 
ranost, koja sa prirodom stoji u protuslovju. 
Meni se medjutim svakako i to iznimno sudjelovanje čini sum- 
njivim, te ga mogu prihvatiti samo pod tim uvjetom, da ovakovo 
oplodjenje ostaje u svakom slučaju umjetno # secundarno, a da uz 
to još svaka biljka posjeduje shodnih organah i to tako ustrojenih, 
da se š njimi može sama oploditi naravskim načinom bez svake pri- 
pomoći izvanjske. 
Po mome mnienju drugi je. — još važniji resultat oplazivanja 
insectah, a taj je, da se prenašanjem peludi radjaju hybriditeti i 
razni promjenci, koji se mogu kašnje razviti u podpuno nova in- 
dividua. To dakle, što vrtlari čine umjetnim putem, obavljaju za- 
reznici instinctom vodjeni, nehotice — dakle putem naravskim. 
Ima još drugo odkriće, koje se bavi odnošajem dosad nepoznatim 
izmedju zareznikah i bilinah, i to onakovo, koje se ima tumačiti 
na korist bilinah, a na najveću štetu i očitu pogibelj zareznikah; 
sastoji se na prosto u tome, da zareznici biline poradi hranitbe 
svoje polazeći budu jednostavno po njih usmrćeni i požderani t.j. 
stanovite biline imadu toliko sensitivnosti ili bolje rekući razdraž- 
ljivosti u svojih cvjetovnih krunicah, laticah, čaškah ili na lišću, da 
ih zatvaraju i zavijaju, kada ih zasjedne insect; poslje kad bude 
insect u svom zatvoru uništen i njegove sokovne sastavine izsisane 
i organismu bilinskomu assimilirane, da se cviet ili lišće opet otvori, 
čekajući na novi porob. Više ima prirodopisacah, koji taj pojav opazi- 
še, medju njimi je i Darwin, koji je o tom predmetu pisao 
cielu knjigu. 
Ja sam lanjske godine kod Fužinah našao Drosera rotundifolia 
L., koja je jedna izmedju bilnah kukcoždernih.  Bilina ova je 
malena i nježna, korienja posve slabašna; cviet je neznatan, a lišće 
okrugljasto, obrubljeno je poduljimi erljenkastimi resastimi trepavi- 
cami; uzev tu kod nas ponješto rjedju bilinu vidio sam, da na 
