DR. JANKO ŠAFARIK. 191 
prve radnje oko uspomena prošlosti, oko čuvanja i pribiranja sta- 
rina, podignuća i uregjenja narodnog muzeja i zbirke rukopisa, iz- 
davanja i kupljenja historijskih spomenika, obdjelavanja numisma- 
tike i arheologije, ime njegovo pominjaće se sa zahvalnošću, niti 
ima naučne ili prosvjetne ustanove u Srbiji njegova vremena, s ko- 
jom nije njegovo ime vezano. A, po prilikama vremena, u kome je 
radio, u tihom i manje vidljivom poslovanju oko bugjenja, podu- 
piranja, upućivanja, širenja i omiljavanja mlagjim radnicima i široj 
publici onih naučnih grana — ima njegove zasluge isto onoliko ko- 
liko u književnom i javnom djelanju. 
I sam, koji ovo pišem, pripadam u red onijeh, koji u Šafariku 
gledaju učitelja i prethodnika, te ako, pišući mu ovaj literarni spo- 
men, budem iole srećan, vrlo ću biti zadovoljan, ako se on primi 
kao zahvalnost jednog sina Srbije, koju je on tolikim uslugama 
zadužio. 
gg 
Dr. Janko Safarik' sinovac je znamenitome i po slovenstvo, na- 
naročito južno, zaslužnome Pavlu J. Šafariku. Otac Jankov Jan 
bio je stariji brat znamenitome slovenisti. Naš Janko rodio se u 
Kiš-Kerešu u peštanskoj županiji 14 Novembra 1814. Mati mu 
Zuzana bješe kči slovačkoga književnika Martina Laučeka Galika, 
jevangjeličkoga propovjednika i paroha u ugarskoj Skalici. Prve 
škole pohodio je doma, a godine 1821 već je poslan u škole u 
Novi Sad. Do godine 1823 stanovao je tu u svoga rogjaka Stje- 
pana Leška, novosadskog jevangjeličkog paroha, i pohodio je nje- 
mačku školu, a te godine se preseli u kuću svome stricu Pavlu J. 
Šafariku, tada profesoru i upravniku srpske novosadske gimnazije, 
gdje je ostao sve do 1829 godine. Bavljenje ovo, i po kući i po 
školi, odlučilo je za na vijek budući pravac mladoga Safarika. 
Upoznanje sa srpskim jezikom i družba s djecom srpskom vidi se, 
da su ga privezali za srpski narod, prisvojivši srpskoj književnosti 
i prosvjeti onu radljivost, koju je poznije mnogostručno obrazovan 
Janko Safarik imao razviti; stanovanje u kući znamenitoga slove- 
niste i historika probudi u njemu ljubav ka historiji i starinama 
1 Biografski podaci crpeni su nešto iz naučnog slovnika, nešto iz ru- 
kopisne bilješke, kojom me je poslužio sin pokojnikov, major Pavao 
J. Šafarik. Istome gospodinu zahvalan sam za to, što mi je radi ovoga 
posla dao na upotrebu mnoge hartije pokojnikove. 
