DR. JANKO ŠAFARIK, 199 
Nuždu ovu osobito oni osećaju koji predmete naučne na srpskom 
jeziku obdjelavati, opisivati i predavati moraju. Ovi često reči 
strane moraju zameniti rečma srpskima novokovanima, za koje bi, 
može biti, u sokrovištu jezika savršeno skupljenom mnogo zgodniji 
koren nači mogli. Za to je i u našem odboru prosvještenija naš 
počitajemi predsjedatelj, mnogozaslužni veteran na bojištu knjižestva 
srpskog gospodin Dimitrije Isailović predložio, da odbor Visoko- 
slavnom popečiteljstvu prosvještenija učini predstavljenije, kako bi 
nužno i polezno bilo, da visočajše praviteljstvo črez ljude na to 
sposobne dade u narodu kupiti naimenovanija najraznijih domaćih, 
ekonomičnih i prirodnih predmeta i tjela, kojima rečma bi se nazivo- 
slovije srpsko znatno obogatilo, kad bi, koliko je moguće, više 
kupljene bile“. Ovaj prijedlog bio je povodom, da se J. Šafarik 
izašlje da radi kupljenja gragje za to  ,nazivoslovije“ srpsko po 
Drbiji putuje. Ali program ovoga puta već nije ostao u granicama, 
koje su mu povodom bile. U ,nastavljeniju“, koje mu je ministar- 
stvo na put izdalo, traže se ,naimenovanija raznih trava, drva, 
ptica i orudija k domaćoj ekonomiji prinadležećih“, ali mu se dalje 
napominje, da pazi na reči ,koje se ne odnose na pomenute struke, 
no opet koje nisu u narodu opšte poznate i upotrebitelne“, pa se 
napominje, da ,uzgredno vnimanije obrati i na takove predmete, 
koji po drevnosti ili važnosti svojoj zaslužuju da se u muzeum srp- 
ski prenesu, # o tome popeočiteljstvo u svoje vreme izvesti; tako isto 
obratiće g. Šafarik pozor t na one predmete, starodirevne ili u ica- 
kvom nibud vnimaniju važne, koje se pokretati ne mogu, i od kojih 
će on opisanije, u koliko mu glavna cjel dopustila bude, popečiteljstvu 
prosvještenija podneti“. S takim programom krene se J. Šafarik 
na put 29. Jula 1846. i prolazi na njemu do 5. Septembra iste 
godine, obišavši liniju Biograd — Obrenovac — Šabac — Loznica 
— Soko — Valjevo — Brusnica — Čačak — Karanovac — Žiča 
— Studenica — Raška — Još. Banja — Karanovac — Trstenik 
— Ljubostinja — Kruševac — Paraćin — Cuprija — Ravanica 
— Manasija — Svilajinac — Požarevac — Smederevo. Opširan 
izvještaj o tome putu podnio je ministru 10. Oktobra iste godine 
sa trinaest crtanih priloga, s obećanjem, da će ga opširnije za 
»društvo srbske slovesnosti“ izraditi. Isto obećanje čitamo i u 
»Šumađinci“ god. 1850., gdjeje J. Šafarik taj svoj izvještaj štam- 
pao. Steta što to obećanje nebi nikad izvršeno. U izvještaju, koji 
je pred nama, tek se na dva tri mjesta, gotovo mimogred, govori 
o ,nazivoslovnim rečima“. Za njih nije bilo ni doba; sušno ljeto, 
