160 P. MATKOVIĆ, 
viest mogla je biti povodom i spisu Brokardovu, koj je razdieljen 
na dvie knjige ili XII odsjeka. Ovakovi spisi s istimi osnovami po- 
javljuju se još i u prvoj polovini XV vieka. ! 
Brokard govoreć o putevih (p. 2583—9) spominje put kroz Ugar- 
sku i Bugarsku, ali ga jedva spominje bez ikakova opisa, jer mu 
je poznat od putovanja Karla Velikoga (sic!) i Petra Pustinjaka. 
Putevi pako kroz Italiju takodjer su mu dobri, ali nisu za zimu. 
Na Italiju vode tri puta: jedan na Oglaj, Istru i Dalmaciju, kroz 
pokrajine kršćanske, gdje se udobno žive, jer je tu svega u obilju, 
ima gradova i mjesta, koja su si na blizu, čestimice su pod mle- 
tačkim gospodstvom, a dielomice pod gospodstvom druge gospode. 
Od ovud vodi put kroz Srbiju (royaume de Rassi), kojom se putuje 
u Solun (Thessalonique), u najveći grad Makedonije; odkuda ima 
trinaest malih dana. do Carigrada. Zemlja je ravna, liepa, obilna 
svakim dobrom; jedino to je za pobožne putnike na tom putu 
težko, što od Dalmacije do Carigrada prolaze kroz pokrajine, kojih 
žitelji nisu pokorni rimskoj crkvi. Ovim su putem, kako historia 
uči, jur toliki narodi (Francezi, Niemci, Talijani) prolazili, koji su 
išli, da iztočno carstvo osvoje ili da mu pomognu, bez da su vozili 
sa sobom živež i druge potrebe, buduč su si mjesta i pristaništa 
na blizu. Drugi put vodi na Brindisi (Brandis), grad u Pulji, od 
ovud preko morskoga rukava, koj je do 150 milja prostran, u Drač 
(Duras), a dalje kroz Albaniju u Solun. Treći put vodi na Otranto 
(Ydronte), pa preko otoka Krfa (Curpho) u despotat Ahaje (Desponte 
Archae), što je od. Otranta 120 milja daleko, i u Solun. Zemlje 
kraj tih puteva su toli plodne i obilne, da živeža manjkati neće. 
Ovimi su putevi udarili Hugo Veliki, brat Filipa kralja francezkoga, 
Roberto knez flanderski, Roberto vojvoda normanski i Tankred knez 
tarentski. Ona vojska, što bi udarila od Otranta po moru, sastala bi 
se u Solunu s onom, što bi išla kroz Dalmaciju“. Premda Brokard 
ni ovih puteva potanje neopisuje, razabire se ipak, da je putopise 
prve križarske vojne, osobito pomenutih vojskovodja, dobro pozna- 
vao. Nigdje ne navodi, da je i on kojim od pomenutih puteva pu- 
tovao. Preporučujući kralju put kroz Bugarsku kao najudobniji, daje 
mu ujedno savjet, da bi jedan dio vojske, ako bi bila odveć velika, 
po primjeru prvih križarskih vojna, pustio kroz Dalmaciju puto- 
vati. Govoreći o putevih kroz Srbiju i Grčku, osobito preporuča, 
*Emanuelis Piloti Cretensis de modo, progressu, ordine, ete. 
in passagio Christianorum pro conquesta Terrae sanctae (1420). Monu- 
ments pour servir a 1 histoire des prov. de Namur, op. e, p. 3812—430. 
