50 FR. Š. KUHAČ, 
zova za strune e—g—d—a u jednu rieč. Jesu li stare njemačke 
gusle bile ugodjene u e—g—d—a, ne mogoh do sada nači; ali se 
znade, da nisu uviek i svagdje bile gusle poput sadanjega violina 
ugodjene u kvintah (g—d—a 
—e). Jer ne samo da su Slo- 
vjeni različito ugadjali svoje 
gusle, nego se u tom i razli- 
kovahu i njemački i romanski 
virtuozi violina. Hrvat Trtić 
(koji se je kasnije, dostavši 
se velike slave, zvao Tartini) 
ugadjaše si gusle u: a—>d—a 
—-e, Lolli u: d—d—a—e, 
Barabello u: a—-d—fis—cis, 
Bailot u: fis—>d—a—e, Win- 
ter u: f—d—a—e itd. 
O najsavršenijih guslah juž- 
nih Slovjena, o vijalu, zvanom 
i primorska gusla, govorit ću 
u bližnjem članku. 
Hrvati, osobito žitelji za- 
grebačke županije, rabe vio- 
loncel sa tri strune, ugodjene 
u kvartah, te ga nazvaše po 
talijanskoj rieči: basso, ,baj- 
som“. Valjda je narod zabo- 
ravio stari slovjenski nazov 
»gudok, guda“ , ili pritišten 
njemštinom uzeo i prekrojio 
sakatu njemačko - talijansku 
rieč ,Basettl“. Hrvatskomu 
violončelu (bajsu) sasma na- 
like gusle imadu osim Rusa i Čeha (rygox, houdok) i lužički Srbi,! 
koji ih zovu ,serska husla“, te je ovakova oblika. (Gledaj sliku). 
Smoler opisuje to glasbalo u djelu “Prć6znicki serskego ludu“ 
(svezak 1., str. 219) ovako: 
"I Litavci imadu nalike gude, koje zovu ,,birbininke“ ; i u Bosni i dalje 
u Turskoj možeš ih naći; Turci ih zovu: ajahli keman. Slika ovih slovjen- 
sko-turskih guda nalazi se u ,,Allgemeine Leipziger Musik-Zeitung“ od go- 
dine 1826. 

