O KOMPOZIOIJI GUNDULIČEVA OSMANA. 153 
čevo, mišljaše da je baš na svjetlost izdano'. Da nije na svjetlost 
izdano, osim što nam potvrdjuje to da nigdje se nije našao niti će 
se naći jedan cigli eksemplar, kako bi se imao nač pošto se nahodi 
drugih ranih i manje znamenitih od Osmanide; isti nam glasovi 
iz prošlosti vele da nije štampana bila Osmanida prije početka na- 
šega vieka po fratru Markoviću,? jer Radalja n. pr. istomu fratru 
piše izmegju ostaloga ovako : 
Mendosa, imperfecta, typis non edita, si tu 
Es tantum laudis pacta per ora virum. 
Tako i Albertini: 
In dias per te quod culta Osmanais auras 
Prodeat et multo lumine fulegidula. 
Pak gdje su glasovi suvremeni Gunduliću i kasniji koji ne spo- 
minju nikakvo izdanje Gundulićeva epos-a? Kad pak uz daleko 
Gradićevo pribivanje u Rimu opazimo i to da rečeni učenjak nije 
spomenuo ni ,suze sina razmetnoga,“ ni ,pjesmu Ferdinandu ve- 
likomu vojvodi Toskanskomu“, ni prevod ,Jeruzolim slobodjen“ 
ni što drugo, odma ćemo uvidjet kako je Gradić površno pisao o 
Gunduliću. I ono ,illustre poema“ meni nesmeta nimalo namie- 
njeno epos-u, jer i Marković nije htio pjesmi Gundulićevoj nadjesti 
drugo ime nego prosto pjesan; ali potaknut od prijatelja javi da 
je pjesan ,eroico,“ a evo njegovih rieči:? ,Nella vostra penultima 
letitera mi significaste d aver letta con piacere I Osmanide del 
Gondola, che poco fa io avea prodotto alla luce, e di esservi tutto 
in essa piaciuto ad eccezione del titolo dato alla medesima di poema 
epico, mentre vi parea, che tale nome non le convenisse. Io vi 
avea risposto che io parimenti era dello stesso parere con voi e che 
nel manoseritto da me consegnato allo stampatore | avea chiamato 
semplicemente ,piesan“ cioč poema; chč nel principio della stampa 
aleuni amici dello stesso stampatore nelle lettere e nella poesia 
bene versati lo persuasero doversi dare all opera il titolo di ,poema 
! Gradić, možda dočuvši, da se sprema ili govori o izdanju, mislio je da 
je gotovo, jer Criević (Bibliotheca seriptorum Ragusinorum a p. ser. Cerva 
ord. praed. concinnata in epitomen redacta) kaže: ,,Diodorus Bosdarius 
vulgandum opus suseeperit sed imperfectum animadvertens curam dimisit“. 
2 Volantić (traduzione libera dell' Osmanide 1827 pag. 29), veli da je 
našao u nekim rukopisima pievanje o saboru hudobskom XIII" po redu, a 
u nekim XV", i to je dobar znak, da Osmanida nije nigda bila tiskana. 
3 Lettera del P. Ambrogio Marković ad un suo amico. Venezia 1828, 
