O KOMPOZICIJI GUNDULIĆEVA OSMANA. 167 
epskoga sloga ne samo, nego i vrieme za koje je pisao Gundulić 
zanievši se za romanticizmom i pokvarenim ukusom koje je tad 
vladalo u knjištvu talianskom u koje se naš pjesnik uzirao. G. Pa- 
vić dakle anahronistički kori Gundulića, a nezna da je ta duga, do- 
sadna i pathetična rethorika bila znak vremena, pak treba nešto 
popustit i neizglagjenosti pjesme usljed rane smrti pjesnikove, kako 
je sve i Volantić u Appendini-a pripoznao ovako govoreć!: ,Non 
ostante poi i pregi grandissimi di questo poema, uopo a il confes- 
sare che il lettore o incontrera alcune volte de' passi poco con- 
formi al delicato genio della moderna letteratura. Sara pero facile 
I assolvere da molte censure Vautore, se si vorra riflettere al secolo 
in cui egli fiori, secolo troppo funesto e calamitoso alle belle let- 
tere, e molto piu al! immatura morte che lo rapi alla republica let- 
teraria, da cui, se non fosse stato intempestivamente rapito, č da 
credere a ragione, che V'opera sarebbe stata da lui migliorata e 
purgata da una gran parte di quei difetti che al presente in essa 
si scorgono“. 
Što se jezika tiče, neću ništa nadodati onomu što je g. Pavić 
rekao, naime da je u Osmanidi čist i liep hrvatski jezik. Glede 
metra svi su Dubrovčani složni pak i Appendini da nije sasvim 
prikladan osmerac za junačke pjesme, ali da je taj stih dobro 
znao Gundulić udesit i umjesit. 
U opće sad zaglavlja g. Pavić, da u Iom i posljednjih 5 pjevanja 
drži se Gundulić historije u glavnom, ali da nije tako u II.—XIIlog. 
Eto i tu vidi se jasno namjera Gundulićeva pri pjevanju Osmanide. 
Glavna mu je misao ispjevati katastrofu Osmanovu u Carigradu, a 
taj zadatak on i naviešta u Iom pjevanju (kitica 14): 
Ali da tiem pjesni ove 
Sasma duge neizhode, 
Smrti objav'te vi njegove 
Hude uzroke, tužne zgode. 
Sad se lako razumije da, što se tiče carigradskih dogodjaja, 
morao se je naš pjesnik, koliko je bilo moguće, držat historije a 
za ostalo, pošto se je on zaveo za Ariostom i 'Tassom i izgledao 
se u njih, upotriebio je što Tasso u II. pjevanju veli: 
O musa tu che di cađuchi allori 
Non circondi la fronte in Elicona, 
Ma su nel cielo infra i beati cori 
Hai di stelle immortali aurea corona ; 
1 Versione libera dell' Osmanide 1827. 
