

Cap.xXVII. 
Orinis an- 
nua varie- 
tas dependet 
Z Solis e 
"T'errz ada- 
ptatiorie, 
106 MUNDI SUB 
hincindefluctuaret. Pendet itaque ab hoc 
Terre fitu Solifque annuo motu , tum tota illa 
rerum innumerabilium varietas , tum die- 
rum nocliumque , caloris , tenebrarumque in 
univerfa G/oLz fuperficie tantopere neceffa- 
ria vicifftudo ; utpote fine qua confiftere 
5 
- non poffet. Hac eadem prorfus ratione ana- 
uADATÀ 
pi Ma- 
gnetica 
Globis iz- 
diía. 
logiz filum fequendo , cezer Mandanorum 
Corporum Globi hac N. otoborea diretlione à Na- 
tura inftru&ti funt, ut, cüm Corpora mifta 
fint, & diverfis virtutibus feta, pro diverfo 
Solis fupra Horizontem illorum adfcenfu 
defcenfuque , diverfimodé afficeret, & nunc 
áintenfos, modoremiffos calorzs gradus pro- | 
ducendo in iis , eofdem , quos in Te//ure ef- 
fectus, produceret , cozfervationi Globorum | 
confentaneos. Quz omnia in Lazari Glo£o 
luculentiffimé patent : S(/ enim ficuti in 
Auflrali Plaga conftitutus , in Borea Terre 
Plaga caloris decrementum adducit , fic & in 
Lumaris terre , czterorumque Globorum 
Borea Plaga: & contrà in Borea conftitutus 
in iifdem augmentum caloris efficit. ita qui- 
dem, ut quz paffiones ex climatum diverfi- 
tate Terrz obveniunt, ezdem , fuo tamen 
modo, & fingulis reliquis Globis , prout ne- 
ceffitas eorum poftulat , obvenire putandz 
fint ; ut ficuti omnia ejufdem Naturz do- 
minio fubftant , ita prscipzum mot£s & quie- 
is omnibus effet commune. 
Vifa itaque mirifica Supernorum Corporum 
Magnetica quadam virtute fibi colligatorum 
cum Ze//ure unione & fymmetria ; jam que- 
nam illa fit Magzetica vis , &utrum per fe 
.fufficiat, ad tantam Molem fua virtute fta- 
biliendam, hoc locoexponemus. Dico ita- 
que banc Firtutem nihil aliud effe, quàm vr- 
1utem quandam directivam Notoboream , qua 
Jefe tum cetera Corpora , tum Tellus potiff- 
mum ex Auftro &j Borea. imviolalili lege axe 
fuo extendit ; unde non incongrue Magne- 
ticum corpus audit ; & luculenter ejusà Po/o 
ad Polum compaginatio docet : uci fufiffimé 
& variarum tum experientiarum , tum 
Obfervationum frequentia in Are Ma- 
gnetica lib. v. pag. 2. demonftravimus, quz 
ne hoc loco repetam , ad ea Lecorem 
remitto. 
Cum itaque 72//4s hac virtute ex fe in- 
differens ad quemvis fitum fit, indifferentia 
verb hujufmodi irremediabiles in natura 
defectus caufari poffet; virzaze quadam di- 
reéliva , quà inter debitos natura terminos 
remaneret , indigebat, quem AZaguetif/mum 
appellamus. Et ne Geocofzus in incertum 
nutando , fluctuandoque confufione omnia 
involveret , hoc veluti fro indigebat. Na- 
4atio vero,titubationifque inconftantia, fuc-| 
'ceffutemporum,ex varia Terreni Corporis in- 
crinfeca tumultuatione , frequentibus dilu- 
viis, inundationibus, terrzmotibus, Infula- 
rgm , Regionumque abforptionibus , fimi- 
liumque eventuum, quibus plena funt Hiflo 
ricorum monumenta , prodigiis , evenire po- 
i 
i 

TERRANEI 
I tuerunt; quibus càm Centram gravitatis Tel- 
Iuris mire alteretur, & à genuino fuo fitu dis- 
torqueatur , certé virtus bzc ad eam in me- 
diofemper continendam , &abomni muta- 
tionis titubationifque periculo vindican- 
dam, perquam neceffaria erat. Sed dices 
Gravitatem TerreniCorporis innatam hoc prg- 
ftare potuiffe, ut proinde fuperflua /ac ei fa- 
cultas fuperaddita videatur. 
Dico itaque, duplici Terram qualitate con- 
fervationi ejus apprimé neceffaria à Naturà 
przditam , gravztate videlic 
| 
| 
| 
et, & verticita- 
te Magnetica : iftius officium eft, Terram in 
Centro fixam , hujusvero, eandem, ad flu- 
&uationem impediendam , polariter dire- 
clam tenere , quam nos erticitatem appel- 
lamus, &nihilaliud eft, quam motrzx que- 
dam Facultas feu qualitas , qua peculiaris motus 
Magneticus effcitur ,€y quies. Cum vero Tel- 
lusíecundum majorem partem Corpus fit bo- 
mogeneum , & fimilium partium quoad fa- 
xeam ftru&uram , fzmplicem quoque & per 
totum corpus equaliter diffufam quaZiatem 
habere eam neceffeerat. Preterea cüm 7e/- 
lus non confufo , fed certo & determinato 
fitu ex Aufl roin Boream porrigi debeat , eam 
fané qualitatem merebatur, quz in duos 
eam difponeret zerminos; ita ut qualitascz- 
teroquin Jamplex , interministamen, Zmpe- 
rio veluti parzito , juribusuteretur diverfis: 
quod fapientiffimé à Natura conftitutum 
effe, quis non videt ? 
Si enimutrique Terreno Polo,in unum & 
eundem Polum zqua effet vis & eadem po- 
teflas , noneffetratio , cur Auftrinus, v.g. 
"Telluris Polus , Ar&tico potius , quàm An- 
tarctico , & converfa ratione Boreus huic 
potius, quàm illi fubderetur. Malé igitur 
Telluri provifum effet , cüm eà vi fluctuatio 
ejus nulla ratione impediri poffet, ac fepe 
contingeret, utaltero Polo, 'Tellurisin Po- 
lum converfo , alter hinc inde temereaber- 
|raret; quemadmodum ex dictis patet. 
Ut igitur maxima hzcinconvenientia vi- 
| taretur, ejufmodi ei qualitas debebatur , quz 
|& diverfis frueretur terminis , fimulque divi- 
fa in totum uteretur dominii poteftate ; qua 
|quidem efficiebatur, ut certus Polus, certum 
| Polum fibi convenientem. & confentaneum 
inceffabiliter & neceffarió appeteret ama- 
retque ; alium veró , utpote extra jurifdi- 
&ionis fuz limites conftitutum , remis ve- 
lifquefugiens, tanquam nature fuc contra- 
rium inconvenientemque pertinaciter de- 
clinarer. Dum igitur quifque plagzfuz jura 
defendere nititur , fit ut tota qualitate in 
contrarias partes nitente , zZotus Globus in 
utrumque Polum. Po/o uttoquenitens , in- 
'declinabiliter medio jfx«s hereat geoco- 
| fanus. 
| Hacigiturratione 7e//5 in illa à Polo ad 
Polum conftituta compaginatione fua, pos- 
fidet vim Magneticam &cverticitatem , qua fe 
in Polos difponat, & confervet fic difpofi- 
tam; 
| 
| 
| 
| 
| 
Jl 
i 
| 
1 
| 
i 
| 

| 
Terra du- 
plici virtu 
te praedita, 
gravitate 
d magne- 
tiimo, 
Officium 
magnetica 
virtutis. 
