
LIB.IL DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 119 
| Cap.x1x. in dictis Cryptis exitum quarit, hunc pro-!reliquis preter dictos menfibus, dictifque 
| pofitum Ventum efficiat. Hancopinionem | diei horis, uti Mozs nec fufficientem ca/o- 
nulla ratione fübfifterepoffe hoc pacto pro- | rem , nec extrinfecus acr requifitam ad hunc 
bo. Notum in Scholis eft, Eadem causá idem | effectum  rarefactionem fubeat; ita quoque 
femper agente, eundem femper , non impedi- ceffante aéris frigidi cum calido Iudla , veluti 
tà Naturz lege, effedlum confequi neceffe effe. |induciis quibufdam factis, turbinem ventis 
| Cum itaque aquarum, quas £Jumen perpe- ceffare neceffe eft. Habes itaque híc caufam 
tub in dicta fubterranea gurguftia impellit, ent in Zoliis Clantianis Cryptis clariori quo 
agitatio femper fortius aunt decurfu duret, ven- | fieri potuit, ratiocinio expofitam. 
1um quoque ex dictis Cryptis fpirantem per-| Quod vero Berea fpirante aliis quoque 
petuo durare debere, quis non videt? quod | temporibus hujufmodi in Zo/Zis eryptis Ventus 
tamen uti nullo unquam tempore obferva- | percipiatur, hujus non aliam caufam effe 
tum fuit, ita quoque vel ipfa experientia re- dico, quam Vet Zfius vebementiam ; qui 
clamante dicta opinio nulla rationeadmit- dum impetufummo tranfieabili Montis [ub- 



ti poteft: cum, uti fupra diximus , prater 
eflivos menfes , & certas diei boras , toto reli- 
quo tempore tantum abeft, ut vel unicum 
venti veftigium fentiatur, ut potius /yAero 
zempore dictz Crypt fine vento fepide com- 
periantur. 
Alia itaque affignanda eft hujus Monts 
effetlus , caufa, quam ut reddamus, nonnulla 
nobispriusfupponendafunt. Suppono ita- 
que primó , Montem Teflaceum totum ex 
Tellaceis fragmentis congeftum  coagmen- 
tatumque & confequenter zorum fiflulofum 
& aéri tranfmealilem effe. Secundo , Ex z- 
amio Solis ardore , quo Mous zítivo tempore 
percutitur Teflacea fragmenta in extrema fu- 
perficie fummum [lum concipere ; quód, 
experientia magiflra, paulo awze aut poft 
meridiem Mons ita ferveat , ut ob zftuantium 
Tellarum vehementiam fine aduftionis peri- 
culo vix adfcendi poffit, aut circa eum com- 
morariliceat. Tertio, Lateres telaque, quz 
in intimis Montis vi[ceribus latent, femper 
folita fuà frigiditate gaudere. Quarto , Ex 
vehementi ellu aérem Monti circumfufum fum- 
mam rarefatlionem concipere. 
Queis fuppofitis, Dico Montem Te[laceum 
zftivo Sole vehementiori Solis zftu exar- 
defcentem , conceptum Ca/orem vicino a&ri 
undique circumfufo communicare ; unde 
af rarefattus ab alio aére , qui ob diftantiam 
à Monte nonnihil frigidiufculus eft , ulterius 
fe dilatandi repulfam patitur ; defperata 
itaque ulteriore exzenftoze , mox dum alió 
fugam arripere non poteft, nifi per /fffulofos 
Montis meatus , rimofofque ductus , hissmox 
infinuatus, ubi a£rem frigidum intra profun- 
diora Montis latibula ftabulantem offende- 
rit, hi vero ob intercurrentem aztiperiffla- 
fin, ex continuo alterius alteriufque aéris ex- 
terioris jam in fummam raritatem ducti af- 
fluentis impulfu,fimul confiftere nequeant, 
hinc fit ut. frigidus aér intimus cedere coa- 
tus , &qua data porta ruens per Montis fpi- 
racula & annexos ei lateritios JEolzg Cryptee 
muros exitum querens, in frigidos illos, quos 
diximus, venzos exagitetur. Noctu veró aut 
| Jlantie efe infinuat, aérem una ad fpiracula 
| Montis exiftentem per congeftos ex lateri- 
| bus zeffarumque fragmentis muros difpulfum 
(in estumanimat. Atqueadeo eandem Venti 
bujus Crypte caufam efTe exiftimem, quam in 
JEolio Geiorum Adonte expofuimus. 
Frigus veró hujus Cryptz adeo intenfum 
eft, ut vix intra eam dictis temporibus fine 
tremore confifterequis valeat ; & ex confe- 
|quenti, aquz , vina & fructusomnis generis 
in ea expofita ad niveum gelu ita infrige- 
fcunt, ut fine dentium exacerbatione, haud 
fecus ac in Ce[rerum 7onte contingit, fumere 
vixliceat. Cum enim intimz Mozzis latebre 
frigidiffimz fint, fitut frigus fummé inten- 
| datur. 
|. Poflquam mirabilis hic Zefface? Montis 
leffeitus Urbi innotuiffet, eundem in aliquod 
Ürbis emolumentum convertendum cen- 
Ifueruntii potiffimum, qui nihil aque agunt, 
quam ut zftivis temporibus in deliciofo li- 
quorum, fructuumque recentium refrigerio 
Romanorum gule cupediis hifceftimulande 
incumbant ; Quos inter Caupones , lu- 
cri inde provenientis fpe allecti , cum ex- 
|perimento in Horto CZantiano inftructi, Moz- 
tis alios meatus Eolios circumcirca , ex- 
ploraffent,iisinventis mox varias 'Tabernas, 
tabulis menfifque, frondibus ramofis, probe 
inftructas, edificare ceperunt, uti POR S 
fignatz literis Domus monftrant : deinde& 
ininfimo Tabernarum, anguftas Cryptulas, 
'in modum Cellularum,non fine ingenio ap- 
pararunt : utin iis rebus refrigerandis im- 
pofitis , gelidique venti rigore affectis, qui- 
I bus Romanis fub ardentis Sirii eftuante ca- ' 
lore, nihil gratius acceptiufque effe poteft, 
lad fe avidiorum palatorum appetitus alli- 
| cerentur. Nec fpes eos fefellit; fiquidem 
|dictis menfibus Montis latera 'Tabernis cir- 
cumdata ,, magno eduliorum ture ex- 
ftructa, totam feré Romam , ad defideratis 
deliciis fruendum, magno Rhedarum con- 
curfu attrahere folent ; infigni, quod inten- 
derant , lucro beatis Cauponibus. 
Sed jam de Antris & Venis Terra. 


C A- 









