







LIB.II. DE OPIFICIO GLOBI TERRENI. 
Rogatus porró fuit, fi animus ipfi fuffi- 
ceret, ad Zezuo tentandum hujus Cearybdis 
fundum :. Kefpondit quod sos. — Victus ta- 
men etiam altera vice marfupio pleno num- 
Cap. xv. 
99 
forfan Euriporum impetu intra Motum la- 
Lyriutbos abductus, aut pifcibus, quos ti- 
| muerat, przda factus. 
Hanc bfloriam prout in Actis Regiis de- 

misaureis , cum annexa patera magni pretii | fcripta fuit, à Secretario Archivi mihi com- 
in Charybdim projecta ; aurique facra fame| muniicatam apponere hoc loco vifum fuit, 
alle&us , fecundo fe in gurgitem dedit prz- 
' CAPU 
ut 2darium vorticofi zralus luculentius pa- 
terent. 
do rA UETUS 
Dimenfio Freti Siculi 45 4u&lore facta Anno 1638. 
cipitem. Sed nunquamamplius comparuit: 
Um jam multo tempore turbulen- 
tum hujus Mamertiui Freti ftatum 
Cap. xv1. C 
tum proprià experientià obfervas- 
fem , tum apud Hz/forzcos legiflem , eodem- 
que tempore redux in Italiam apud Pharum 
trium dierum curriculo , temporisopportu- 
nitatem exfpectarem , netam infignem ex- 
plorandi 7rezi occafionem elabi paterer, 
conductis peritis naturzloci nautis, Frezum 
ingreffus fum magno filorum glomere in 
bolidis ufum inftructus ; & primó quidem 
Freti , ubi anguftiffimum eft , inter Pe/orz 
ripam ad Pharum & Calabrig Promontorium 
quod Scyllzum dicitur, latitudinem Geome- 
tric dimenfionereperi 2783 paffuum Geo- 
' Jnaqualite yYnetricorum. Hoc peracto , recto tramite 
fendi Freti 
Peu" cymba in tranfverfum actus à P/aro conti- 
nuo ufque ad d;Z'un Promontorium, continua 
bolidis projectione 2zarzs profunditatem ex- 
ploravi; in aliis jam. 3o, modó 5o, 6o, nunc 
100, fubinde 200 pedum fuzdum reperi , in 
nonnullis veluti c Te quofdam przru- 
ptos. Inter cetera veró , mirum dictu , to- 
tum hujus latitudinis fundum fcopulofum- 
quetramitem quendam veluti postem & Ca- 
labria in Siciliam, utrinque fundo in abys- 
fum fübfidente comperi , qui Siciliam olim 
Calabriz hoc faxofo tractu junctam fuiffe, 
non inobfcura przbebat indicia ; abimme- 
morabili vero tempore five terre motu , five 
Sicilia olizz 
Calabrize 
jun&a fuit. 
"Thyrreni Maris violentia hunc difruptum , 
Ifthmum, in Fretum degeneraffe , adeoque 
"Irinacriam peninfulam in Infulam conver- 
tife. Verüm cüm in 4rze Magnzetica hanc 
expeditionem defcripferimus , folüm hoc 
loco quz ibidem omifimus , notatu digna 
apponenda duxi. 
Z77ia itaque cumprimis fummo ftudio in- 
cumbebant exploranda , quorum effectus 
exoticos fummos quofque PAZofopbos exi- 
mié vexaffe legimus in genuina eorum ra- 
tioneaffignanda. Primum fuit Ziflus Scylla ; 
Secundum Charybdis ; "Tertium Zgconflaus & 
varius reciprocufque Zrezz motus. Quorum 
caufa fa , uti pero , afsignavero, certé id prz- 
ftitero, quod omnibus feculis à nullo non 
Philofopbo unice fuit defideratum. 
Primó itaque fummo ftudio exploravi 
efluantis Maris curf4s omnino varios,re&tos, 
proclives, contrarios,& veluti perpetua qua- 
dam lucta fefe collidentes. Preterea totum 
illud intra 3cy//am & Charybdim quinque fe- 
re milliariorum marztimum fpatium reperi 
ferventiffimum , omni bolide quantumvis 
longa inexplorabile ac Vorticibus formida- 
bile ; ubiundzundis contrariis obviz fvos us Freti 
movent zur£nes , modb in abruptum abeun- 22» er 
ite Freto, modo cum impetu & colliforum 7" ig 
flu&uum fragore fuperna facie refiliente 
Mari, vaftum hiatum & immenfam vora- 
ginem conficiunt : quibus inundationibus 
[mirum in modum per gyros & contrarios 
curfus navigia & obviaquzvis , interna vi 
fpiritus abforpta , in imos gurgitis fubterra- 
neos cuniculos pertrahuntur, quz in Litore 
"Taurominitano, tefte non folüm Sa//ufHo & salluftius, 
Straboue, fed & Taurominiorum obfervatione, Strabo, 
regurgitantur. 
Atque hz quidem fzve & immites pro- 
cele non femper (quemadmodum men- 
ftruo fpatio data opera Meffaue commo- 
ranti mihi innotuit) fuas ferociz fcenas 
agunt, fed tum vel maximé, quando ezz 
partim ex oio ,partim "Thyrreno Mari 
contrariis fluctibus angufti Maris fauces 
exagitant; czteris temporibus etfi quoad 
fuperficiem tranquillum videatur , nequa- 
quam tamen à confuetis fibi interioris ma- 
chinationis tumultibus ceffat; fed ita ad sausrsua 
Lune adícenfum defcenfumque fluxus fuos "vr re: 
moderatur , ut vel ipfi nautz à puero huic ^7 
Freto aífueti,Currentium rationem vel ad pri- 
mum Lzzz afpectum przdicant ; Luna vero 
nubibus obducta , ex Currentium fluclu ejus 
in Cello ftationem cognofcant: quz omnia 
fumma fimul & curiofitate & admiratione 
àmecompertafunt. Undeinfameolim nau- 
fragiis Fretum modo tam facilé tranfitur 
quàm quodlibet aliud, horum nautarum pe- 
ritià ;qui naves per variasambages fine ullo 
periculo ita deducere folent, ut devitatis 
contrariis Currezizbus vicinum mox recta 
tendentem aufpicentur , donec tandem ter- 
minum affequantur. $i verà neglecto ho- 
rum nautarum conductu , inconfultiüs Fre- 
ium aliqui ingrediuntur , Certo certius uti 
abditas Gurreztium rationes nefciunt , ita 
manifefto quoque fe naufragii periculo ex- 
ponunt, nifi mox auxiliari conductorum 
manu à periculo liberentur. 
Eft Religionis noftrz Meffanz Tyrecimii Vis us 
Domusin ^p loco fita , ex qua totius /retz HET S 
longitudo obtutui patet; ex hac non fine Ad- navibus. 
miratione fubinde notavi, zaves etiam prz- 
Na gran- 











