






En 
bic 


96 MUNDI SUBTERRANEI 
Cap.xiv.rem effe terrà circumcirca in aggeres conge- | 
fà; ut enim terra aggefta profunditati ali- | 
cujus putei quadraret , terram in formam, 
cylindri ea prorfus figura , quz putei erat, | 
coacervare oporteret, & fic aggefta in al-! 
tum, contentz in puteo terrz , atqueadeo 
profunditas altitudini neceffarió refponde- 
ret: Si veró dictam terram in cogum ''coacer- | 
vaveris, nunquam ad altitudinem profun- | 
ditati putei zqualem pervenies ; & ratio eft, | 
quia partes terrzcum in vertice coni confi- 
ftere non poffunt, perpetuo defluxu in ba- | 
fin decurrentes , ipfam augmentabunt in 
tantum , quantum à vertice difcefferat fe- 
creta terreftris materiei coacervatio: atque 
adeo hocpacto nunquam altitudo conorum | 
terreflrium profunditati foffarum, ex qui-| 
busaggefti funt, refpondebit. Cum itaque. 
Montes non in cylindrorum , fed cosorum ut| 
plurimum formam aggeftos videamus, cer- J 
tum eft, eos multó a/veo Maris demiffiores 
effe , pofito femper , ex alveorum: excava- 
tione A4oztes. extitifle, uti fzprà nominati 
"Auctores atbitrantur. 
sew — Verüm uti & meam hic fententiam de! 
"uou.  Moutium con[litutioneapponam ; Dico przmo, 
Divinam Sapientiam, uti nihil temere &; 
tumultuarié in rerum Natura difpofuit, ita 
Montes quoque & Oceanum in fines altiffi- | 
mos & incomprehenfibiles, utpote in Divi- 
na Idea abditos, eà providentià conftituit, | 
ut ne vel minimus cZvus foret, quinon fuos| 
haberet tum in Geocof;s0 confervando uni- 
verfales, tum in a//qua Reggone particulares 
ufus. à 
Dico fecundó , cum. Geocofmo nihil adeó| 
neceffarium fit, quamapta Montium difri-| 
Éutio , certo eos ordine pro cujufvis Regio-' 
nis exigentia conftirifl patet : ex hifce 
enim univerfa 7e//uris Moles veluti ex ma- | 
gnz Matris Uberibus fufficientiffimum ali-| 

runt. Átque hoc verum effe , omnium fer& 
"Montium conftitutio aperté docet ; cüm vel 
altiffmi Montes , uti funt 44/pes , Pyrenzi, A4- 
croceraunia,Caucafi Montis & Imaicateng, in 
immenfa terrarum fpatia exporrectz, non 
ad litora Oceani, fed in Medizerrazeis vel 
Continentium vel Infularum regzonzus, 
longo terrarum intervallo ab Oceano fe- 
junctz , fedem Divinitus fibi deftinatam 
obtinuerunt. 
Falfiffimum itaque eft eorum dogma, qui 
tantam effe volunt a/izudimem  Mentium, 
quanta fit Maris profunditas. Quemadmo- 
dum enim ZTerreza moles inzqualitate fua 
conftat, montibus vallibufque exafperata : 
ita fundus Maris. Suntin Terreffrz fuperfície Yondus 
magni, parvi , mediocres, altiffimi Mon- Meriszawa 
tes ; funt valles, prata , fylve, pafcua , myri- C i 
ce: Sunt& hzcomnia in fuzdo Maris , Íco- qnama 
pulis innumeris fubaqueis exafperato , ut de 
proinde Zafz/as nihil aliud effeputes, quàm 
fubaqueos & ingentis altitudinis Mozres, 
vertice folo extra Oceanum Mariaque e- vost us. 
mergentes, quorum tamen radices fimbriaf- marini. 
que in immenfos fubaquearum regionum 
tractus longé lateque exporrectos , tunc pri- 
mum videres, fi ea Divinà potentià ficcatis 
aquis in confpectum fe proderent. 
Sylvas efle fubmarinas , Mare Rubrum fat sys aub. 
fuperque docet, ex cujus fundo fubinde in- maine. 
gens pifcatoribus Corallinarum arborum co- 
pia, Cerafo noftrati vix cedentium , uti ab 
Arabibus Ru£ri Maris accolisnon femelau- 
divi, eruitur : imó in tantam fubinde alti- 
tudinem crefcunt, ut extra ipfam pelagi fu- 
perficiem cornua, non fine navium impe- 
dimento & periculo extollere videantur: 
nec in uno aliquo loco, aut in exiguo ali- 
quo tractu , fed in pluribus dicti Marzslocis, 
&in tractibus ad aliquot milliaria exporre- 
&ishujufmodi fuZmaring fylve comperiun- 
»mentum acquirit. Unde infero, a/titudirem tur. Reperiuntur autem. hujufmodi Sy/ve 
Montium nihil habere cum Maris profundita- Coralling non in Mar duntaxat Erytbreo, 
1e negotii, neque ex "Terreftribus alveorum fed in compluribus aliis ; uti in Marz Sicule, 
glebis , in primordiali aquarum feparatio- 
ne, temere aggeftis, Moz:es conftitiffe : Sed 
fimulac Divina Vox infonuit , Corgregentur 
prope Drepanum; in Ga//ice , prope 'Tolo- 
nem, czterifque Lg4/£ici Maris oris ; in Ocea- 
"o vero innumeris in locis, quz brevitatis 
. : ! " 
aque in locum unum , ut appareat arida , &c.. causà omitto. 
mox etiam univerfam Telluris Molem,|  Prataquoque /uZaqueafivefubmarina exi- p, (i. 
juxta legem in Archetypo prazfcriptam , in 
Montes digeftam , in alveos Oceano , mari- 
bus, lacubus, fluminibufque aptos depres-. 
Divioz $- fam : verbo , omnia Geocofmi organa & in- | 
Fientiz 5 certoris Oeconomiz officinas, penaria, fi- 
€ efficacia ? 
i»Obis phones, caminofque conftitutos fuiffe, ea 
Morum. prorfus perfectione, qua in hunc ufquediem. 
S 'perfeverareconfpicimus, Neque enim infi- | 
nita D &I1 Sapientia more humano Geoco- | 
finum condidiffe putanda eft, ut primó a/veos | 
effoderet , & deinde effoflam terram temere! 
in Montes coacervaret : minime gentium: 
Sed ad DEI Vocem in momento omnia & 
fingula neceffariis adminiculis inftructa 
juxta Ziternz Mentis prototypon extite- 
ftere, fat fuperque experientia docuit eos, marina, 
qui ex Hifpania & Lufitania in 24mericam 
ultro citroque commeant; ubi tota Maris 
fuperficies ber£à fubmarinà , quam Sargaffo 
vocant, haud fecus ac in Prato quodam 
ameniffimo multorum dierum fpatio efflo- 
refcit, loco ftare nefcia , huc illucque per- 
petuo 7arzs motu agitata s cvjus reicaufam 
alibiaperiemus. Pra/a quoque floribus fub- 
marinis /uxuriamtia reperiri , Litus Novi 
Regniluculenter demonftrat, qui ab Urina- 
toribus in. fundo Adaris decerpti mox ac in Flores füb- 
auram evadunt, veluti cryfla/zui lapidis na- P""9- 
turam induunt , florum formam perfecte ex- * 
primentem , quos in adornandis altaribus 
Col- 
- 
