

















9o MUNDI SUB 
(apxiv. fententia, quam przfenti textu expofuit, 
e quo adeó acris & vehemens inter Com- 
mentatores velitatio exorta eft, ut vix fit, 
qui hunclocumrité expofuerit ; & ut , quod 
res eft, fatear , fiinullofuorum fcriptorum 
loco , hic fané non exiguum exiftimatio- 
nis fuz damnum paffus eft Pblofopbus ; cüm 
juxta verborum tenorem Cazcaft altitudotan- 
ta fit, ut omnia Aft ronomig priucipia deftrue- 
re videatur. Sedrem pauló diductius decla- 
remus. 
zoo , Etprimo quidem incipit à /ocis , ex qui- 
zextis. Ari- busfpectaripoteft , quz funt Profunda Pouti, 
foci. — feu. quod idem eft, Poztus Euxinus, obpro- 
funditatem immenfam meritó Mare Nigrum 
vocitatum. Alterlocuseft Lacus Maotzcus, 
quem & Szagnum vocat, & à navigantibus 
inillo Caucafum videri afferit. Vidimus /o- 
ca, ex quibus pateat ad Caucafam liber ocu- 
lorum intuitus ; jam nihil aliud defiderari 
videtur , nifi ut d/fflantiam Lacus Mzotici à 
Caucafo determinemus. Quod dum verófa- 
cimus , non exigua difficultas oritur, gaif- 
Ubinam 1- "4n proprie Caucafus celeberrimus ille 22025 
erunft fit, quiquefuopertingat vertice Coelum , & 
Caafss iq qua Regione ftabuletur. Certum enim 
eft, illum adhuc inrerum natura exiftere, 
& ex Meotide videri poffe ; nifi afferere velis 
aut alios intermedios Montes interim ex- 
cretos ab oculis remotioris Caucaft verticem 
abítuliffe, aut Caucafum Giganteo aufu 
alio tranflatum : quz omnia putare, ridicu- 
lum, ftolidique ingenii effereor. Egofane 
utad alicujuslucis radium in tantis tenebris 
-pertingerem , nihil non egi; accelli Merca- 
tores Armenos,& Congregationis depropa- 
ganda fide Miffionarios, qui multis annis 
in Caffa Cimmerie Cherfonefi principe «Ze 
commorati fuerant, & Lacum Maorticum non 
femel tranfierant.. Cum Theatinis quoque 
Patribus egi, quibus in Georgia five Col- 
chide Euangelicz fementis campus affigna- 
tus eft, utde Caucaft altitudine & fitu mihi 
aliquid certi fignificarent. Sed nequefupra- 
dicti ZZzorii Lacus exploratores , neque 
Georgiani five Colchici 'Theatini , uti hi 
detanta Montis altitudine , quam defcribe- 
bam, nihil fe reperiffe,etfi continuo ultro ci- 
troque ab Euxiuo ad Cafpium,& hinc ad Ewxi- 
"um pervagati fint, afferuerunt , ita illi de 
Caucafo prodigiofa SoZis z//uflratione celebra- 
tonihil compererunt. Imo fané atteflati 
funt, Georgiam tanto à Mzorico Lacu iti- 
nerum intervallo diftare , uti fieri non 
poffit , Azontem ullum quantumvis immen- 
íe altitudinis ex tam remotis oris confpi- 
ci poffe. Effe quidem Mozrzes quofdam al/s- 
[imos "Yartarie Precopen[is proprios, quos 
Antiqui Hippicos vocabant, uti & Coracis 
partes, quz fpe&tentur ex Caffa , fed hofce 
Caucaft Montes eíle minime poffe, utpote 
universà repugnante Geograpbià ; neque 
Montem vllum. Minoris Aftz hincquantum- 
vis curiofe explorantium oculis fefe pan- 


TERRANEI 
dere; ut proinde totam de Caucafz Montis 
altitudine xelationem Ariflotelis fabulofam 
putent. 
His itaque rité exploratis, jam totum 
hunctextum falfiffimum effe, demonftrare 
aggredior. Et primó quidem oftendam, Cas-. C:ucatus 
ca[um ex A4zotide nulla prorfus ratione con- Ue Eu 
fpici poffe. Communis Geograpborum fen-/ut. 
tentia Caucafum ponit Colcbze Regionis , quam 
hodie Georgiam & 7egreliam appellant , fub 
Latitudine 47.grad.ideít, in medio Aegzo- 
2i; Pontum inter & Cafpium Mare inter- 
pofitz, ita Pzo/omwus , Strabo , eorumque 
Commentatores ; neque quifpiam Caucafum Caucafus 
folitariumquendam effe Montem , fibi per- "P^ 
fuadeat, fed Catenam Montium , triplici or- 
dine exporrectorum , quorum prier ex me- 
dio Regionis in Occafum, alter in Ortum, 
tertius in Meridiem, numerofam Scopulo- 
rum fobolem propagat Tawre connexam ; 
unde & plerique Caucafum partem Tauri as- 
feruerunt. Quidquid fit, Caucafus tam di- 
verfas denominationes fufcipit, ut in hunc 
ufque diem de vero Cazcaft [oco & fitu genui- 
no lis pendeat inter Geograpbos; nonnullis 
eum cum 7azro, quibufdam cum Coerace & 
Heniocho , aliquibus cum Cafpo confunden- 
tibus: necdefunt, qui Caucafeos Montes cum 
Imao & Parapanzfo eofdem velint. Potior 
tamenfententia eum , uti fuprà diximus, in- 
ter Cafpium & Euxinum Pontum intermedio Ca 
Colchidos , Allamie íeu Iberie , que Geor- Scd 
giam & Megreliam complectuntur , diftrictu guinum 
ponunt ; hoc enim triplici Montium ordi- & Vere 
ne in unum concurrente ingenti Vertice quM 
extollitur, prope 4/jasiss Portas : atque 
hunc Montem, five potius Montium acervum, 
in hunc ufque diem Caxes vocant, voce à 
Caucafo non procul abludente. & hunc nos 
dicimus Caucafum effe de cujus a/titudine no- 
bis cum 4rifletele controverfia eft: cum in 
toto illo Poz7z Euxini litorum £ractuaut Co/- 
chide major eo non reperiatur. Confentit 
huic Pha[idis Fluminis ex eo origo, quam 
& Ariffoteles innuit. 
Quzritur itaqueprzso ; Utrum ex Mo- 
tidis Lacu , aut Caffa , olim Tbeodo[ia , ubi 
erant , que Profunda vocabantur Post? Eu- pitayia 
xini , Caucafus videri poffit ? Refpondeo, Cauca 4 
quod non; cüm decem graduum Longitudi- ais 
ne Lacus ab eo , tefte P£o/omao , & modernis 
Geographis , diftet , quz refoluta 6oo millia- 
rium Italicorum diftantiam exhibent , tan- 
tum nimirum fpatium quanta Etna ab AI- 
pibus Penninis diftat. Quemadmodum ita- 
que 4/pes ex Etna confpici impofsibile eft, 
ita impofsibile dico ex Lacu Meotidis Cauca- 
Caucafi fi- 

Jam videre , nifi is tantz altitudinisforet, ut 
ultra centena millia paffuum verticem in 
altum erigeret ; quam altitudinem nemo 
hucufque in tam frequentato Georgie Rc- 
£mo obfervavit ; nec ab ullo Cofmogra- 
plo ;ob rationes paulo poft demonftrandas, 
coneeditur. Addo, 24euzem cum ts 
er- 

