85 
(45. X1I. 
Quomodo vero interierit, reftat dicen- 
dum ; & quantum quidem experientià ma- 

MUNDI SUBTERRANEI 
quarum prima eft, que defumitur à Terre 
motibus, quorum efficiens caufa, funt /gmum 
fubterraneorum fpiritus , quibus 44tantictum 













pow iftrà cognofci potuit, illa duplici ratione 
lant ^ .: "n 5 2 
Trfula per, tàtüm incurrere potuit fug ruing exitium ; 
ierit 
Mare fcatet ; unde zerremotibus oppido ex- 












pofitum effe, horum temporum Hiftorici | 
Picicana- fcribunt. Montem enim Picum in Teneriffa | 
riw? — Cinapjgrum ,tantz altitudinis effe perhi- 
r prodigium : 4 Pico (vulgo Pico- 
xine) fex milliaribus diffitus locus 
quod fequitu 
delle Came 
ditlus la Ferreira , quo cymbis pifcatores bu- 
d 
Montis alti- á EH Ld E ^ 5 ) 
tudo ^. bent, ut à 6o milliaribus , Nautis in altis- jus Infule fefe ad pijcandum conferre folebant, 
fimo Oceano conftitutis inftar Columnz praefertim tempore eflivo ; ibi enim fpatio diei 
maturalis tantam. concludebaut. pifczum. omnis 
appareat; fumum quoque fubinde ex ver- 
tice emittere, & incendia quandoque evo- | 
muiffe teftantur Japides fulphbure , qui ma- | 
gna copia hinc in Hifpaniam deportantur ; 
trium dierum itinere pervenitur ad apicem | 
planitie confpicuum , ex qua omnes Cara- 
riarum Infulg , quantumvis diffitz , obtutui 
fefe offerunt ; thermisquoque & bitumino- 
fis fontibus fcatet, quz. manifefta funt la-| 
tentis fabterranei ignisindicia. In 4zoribus 
Infulis, Mans fpectatur , paris cum Pico Cana-i 
Picsde riarum altitudinis, ab incolis PZco de Fayal de 
py $. Georgio nuncupatus ; habet is Jnfulas cir- 
Lus. cum[itai , quarum quz Terzera dicitur , & S. 
Michaelis , olim in pluribus locis & rupibus 
ignem eructaffe feruntur, frequentibufque 
terramotibus concutiuntur , qui ante vicen- 
nium circiter , umiverfam Infulam S. Mich.ita | 
concufferunt, ut pené tota in abyffum ierit. 
Sed quoniam res digna eft, cujus hoc 
loco memoria fiat, eventum rei fideli Pa- 
irum noftrorum relatione , adjungere vi- 
nus 4 0m fuit: 26 die Junii Anni 1638. c&perunt 
elAMNO üt . . D . . 
inesii- fpatio 8 dierum adeà. frmidaliles 'Tercemo- 
cendio ere pU univer[am conqua]Jare Yofulam , ut bomi- 
iInfu S. nes ciuitatibus , oppidis , caffellis derelitlis 
campos apertos fuerint coat inbabitare , maxi- 
mà Incolae Terra , dice V axgen , ubilerrze- 
motus fzoiebant , quàm aliis in locis , multà 
eficacius. Hofie terremotus excipiebat id, 

geueris multitudinem, utuulla cymba e[fet, que 
105 0000 pifcibus onu[la reverteretur. In boc 
itaque Oceani diftri&u , die Sabbathi , menfis 
Julii Ami x638. Ygniscum tam inexplicalili 
violentia , non obflaute diéli loci Oceani x20 
pedum Geometricorum à pifcateribus antebac 
fepius explorata profunditate , erupit , ut ad 
tantum reflinguendum. incendium mé Oceanus 
quidem fuffceret.. Spatium , quod ignis ebul- Vebemetin 
liens occupabat , tantum erat , quautum duobus ignitus 
modiis frumenti pro [eminandis fuffciebat , cum T 
tauta violentia erumpens , ut non obflante ditla 
Oceani profunditate, nubibus fefe equaret , in 
Jupremam aéris regionem elatus , eveclà fecum 
ipfà aquà , arena, terrà, faxis, aliifque ingeuti- 
bus molibus , que eminus , trifle intuentilus 
fpetlaculum , comparebant floccorum ad inflar 
goffipinorum ; in Mare vero reverfa materia li- 
quefata pultis pre fe ferebat fpeciem. Porró Di- 
vine providentia, benignitatique a[fcribendum 
eft , Veutum tunc temporis fui[Je Terreftrem ex 
partibus Ynfulz proruentem contra Jevientis 
Ignisradem, quod nifi faclum effet , tota baud 
dubi? Infula boc formidalili incendio exuffa 
perüffet. Subinde adeo immen[e magnitudinis 
faxa in trium lancearum altitudinem projicie- 
Lat fievientis Nature vis , ut non faxa, fed mon- 
tes integros éjellos diceres. Accedebat ad berro- 
rem idquod recidentes in altum projetti faxei 
mentes, 
